Odkrycia · 2 listopada 2026
Atrakcje koło Złotoryi. Złoto, Wilcza Góra, Rokitnica i Zamek Grodziec
Atrakcje koło Złotoryi: Muzeum Złota, Kopalnia Złota „Aurelia” (maj–wrzesień), rezerwat Wilcza Góra z różą bazaltową, ruiny zamku w Rokitnicy, Zamek Grodziec 17 km od miasta i skansen w Leszczynie. Z planem na jeden dzień i weekend.
Atrakcje koło Złotoryi to siedem miejsc, które połączycie w jeden dzień albo weekend: Stare Miasto, Muzeum Złota, Kopalnia Złota „Aurelia”, rezerwat Wilcza Góra z różą bazaltową, ruiny zamku w Rokitnicy, Zamek Grodziec i skansen górniczy w Leszczynie. Wybierzcie je, jeśli jedziecie z dziećmi albo interesuje was historia i geologia.
Przy każdym miejscu w okolicy Złotoryi podajemy czas zwiedzania (gdy znamy go ze źródła), dla kogo jest, gdzie sprawdzić bilety i godziny oraz z czym je połączyć. Godziny i ceny sprawdziliśmy 26 października 2026 na stronach obiektów, więc przed wyjazdem zerknijcie tam jeszcze raz.

Najważniejsze w skrócie
| Miejsce | Co to jest | Warto wiedzieć | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Stare Miasto w Złotoryi | rynek, fontanny, kościół Narodzenia NMP, Baszta Kowalska | start w Centrum Informacji Turystycznej, ul. Basztowa 15 | wszyscy |
| Muzeum Złota | trzy wystawy o geologii i górnictwie złota | wtorek–sobota, w niedziele od maja do października | rodziny, miłośnicy minerałów |
| Kopalnia Złota „Aurelia” | ok. 100 m sztolni, zwiedzanie z przewodnikiem | ok. 20 min, tylko od maja do września | rodziny z dziećmi od 4 lat |
| Rezerwat Wilcza Góra | przekrój komina dawnego wulkanu, róża bazaltowa | teren dawnej kopalni dostępny od 2023 roku | spacerowicze, geologia |
| Ruiny zamku w Rokitnicy | ściana kaplicy zamkowej, fosy i wały w lesie | ścieżka ok. 1 h | odkrywcy, rodziny |
| Zamek Grodziec | zamek na bazaltowym wzgórzu, 17 km od Złotoryi | w weekendy przewodnik w cenie biletu | wszyscy |
| Skansen w Leszczynie | skansen z zabytkowym piecem bliźniaczym | ścieżka „Synklina Leszczyny”, pętla ok. 3 km | rodziny, geologia |
Atrakcje w Złotoryi: miasto, które wyrosło na złocie
Złotoryja leży na granicy Niziny Śląskiej i Pogórza Kaczawskiego, najdalej wysuniętej na północ części Sudetów. Złoto wydobywano tu głównie w XII i XIII wieku: w latach ok. 1180–1240 uzyskiwano od 24 do 48 kg kruszcu rocznie. W 1211 roku książę Henryk Brodaty nadał Złotoryi prawa miejskie, dlatego nazywa się ją najstarszym miastem w Polsce pod względem prawnym. W XIV wieku wydobycie przestało się opłacać, ale tradycja została. W 2000 i 2011 roku miasto gościło Mistrzostwa Świata w Płukaniu Złota, a w sierpniu 2026 roku Mistrzostwa Europy.
Zacznijcie od Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Basztowej 15. Stąd startują też spacery z przewodnikiem, które organizuje Złotoryjski Ośrodek Kultury i Rekreacji.
Gdy zostanie wam czas, dołóżcie dwa krótkie punkty. Na Górze Mieszczańskiej odrestaurowano fundamenty szubienicy, jednego z „pomników dawnego prawa”. Nad Zalewem Złotoryjskim działa stała, bezpłatna wystawa o genezie złota w Złotoryi: tablice z gabionów i stanowisko z kamieniami z Gór i Pogórza Kaczawskiego.
Rynek i Stare Miasto
Rynek w Złotoryi jest wydłużony i otoczony kolorowymi kamienicami. Stoją na nim dwie fontanny. Fontanna Górników przypomina o udziale złotoryjskich kopaczy złota w bitwie pod Legnicą w 1241 roku. Fontannę Delfina ufundował w 1604 roku burmistrz Johann Feige. Stare Miasto zachowało średniowieczny układ ulic.

- Dla kogo: dla wszystkich, na spacer od Centrum Informacji Turystycznej
- Połączysz z: kościołem Narodzenia NMP nad rynkiem i Muzeum Złota w dawnych murach miejskich
Kościół Narodzenia NMP i Baszta Kowalska
Nad rynkiem góruje XIII-wieczny kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny. W środku zachowały się ambona, ołtarz główny i wewnętrzna studnia, a w wieży jest replika pulpitu z dawnej biblioteki łańcuchowej. Z dawnych umocnień zostały fragmenty murów i XV-wieczna Baszta Kowalska, która pełni też funkcję punktu widokowego.

- Dla kogo: miłośnicy architektury i widoków z góry
- Bilety i godziny: o wejście na wieżę kościoła pytajcie w Centrum Informacji Turystycznej, ul. Basztowa 15
- Połączysz z: rynkiem i Muzeum Złota
Muzeum Złota
Muzeum Złota mieści się przy ul. Zaułek 2, w zabytkowym budynku z drugiej połowy XVII wieku, wbudowanym w mury miejskie i zaadaptowanym na muzeum w latach 1973–1977. Na trzech piętrach są trzy wystawy: geologiczna (o skałach regionu kaczawskiego i czeskiego Jesztedu), „Górnictwo złota” z kolekcją misek do płukania złota z różnych stron świata i „złotem głupców” oraz sala wystaw czasowych.

Muzeum jest otwarte od wtorku do piątku 9:30–16:30, w soboty 9:30–16:00, a od maja do października także w niedziele 10:00–16:00. W poniedziałki jest nieczynne, a ostatnie wejście jest pół godziny przed zamknięciem (stan na 26 października 2026). Indywidualni goście nie muszą rezerwować wizyty. Muzeum nie ma udogodnień dla osób z niepełnosprawnościami.
- Dla kogo: rodziny i miłośnicy minerałów oraz historii górnictwa
- Bilety i godziny: strona muzeum
- Połączysz z: rynkiem, a od maja do września z Kopalnią Złota „Aurelia”
Kopalnia Złota „Aurelia”
Kopalnia Złota „Aurelia” leży u podnóża Góry św. Mikołaja, nad Kaczawą, na obrzeżach miasta, ok. 400 m od przystanku autobusowego. Jedną z jej sztolni wykuto około 1660 roku. Przechodzicie ok. 100 metrów chodnika w twardej skale diabazowej, mijając nacieki rudy żelaza i szyb wentylacyjny, w którym mieszkają nietoperze.

Prowadzi przewodnik, grupy liczą do 10 osób i wchodzą co pół godziny, w kaskach. W podziemiach jest ok. 8°C, a korytarze są niskie i wąskie, więc weźcie bluzę i pełne buty. Grupy zorganizowane (od 10 osób) zgłaszają wejście z wyprzedzeniem.
Kopalnia działa sezonowo: w maju i we wrześniu od środy do niedzieli, w czerwcu, lipcu i sierpniu codziennie, zawsze w godzinach 10:00–17:00. Bilet normalny kosztuje 18 zł, ulgowy 14 zł. Tak podaje strona miasta (stan na 26 października 2026), ale nie pisze, którego sezonu dotyczy cennik. Pod kopalnią jest murowana niecka, w której można rekreacyjnie popłukać złoto, a obok plac zabaw i murowany grill.
- Czas zwiedzania: ok. 20 minut
- Dla kogo: rodziny z dziećmi od 4 lat; trasa nie jest dostępna dla osób z niepełnosprawnościami
- Bilety i godziny: strona miasta
- Połączysz z: płukaniem złota w niecce i Muzeum Złota
Rezerwat Wilcza Góra: wulkan w przekroju
Wilcza Góra, nazywana też Wilkołakiem, leży około 1,5 km na południe od Złotoryi, przy wsi Wilków. To bazaltowe wzgórze (367 m n.p.m.), w którym kamieniołom odsłonił przekrój komina wulkanicznego sprzed kilkunastu milionów lat. Gmina pisze o „bardzo rzadkim w skali światowej” układzie słupów bazaltowych. Jest tu też róża bazaltowa: słupy ułożone koncentrycznie, jak płatki kwiatu.

Rezerwat o powierzchni 1,69 ha utworzono w 1959 roku. Kopalnia bazaltu zakończyła pracę w 2019 roku, a we wrześniu 2023 roku zrekultywowany teren przekazano gminie Złotoryja. Według gminy od 2023 roku miejsce jest dostępne dla turystów: są tu tablice informacyjne, ławki, wiaty i miejsce na ognisko. W maju 2025 roku gmina planowała jeszcze wieżę widokową. Spod rezerwatu widać Pogórze i Góry Kaczawskie, Karkonosze i Nizinę Śląską. Dojdziecie tu zielonym szlakiem ze Złotoryi przez Jerzmanice albo od Wilkowa.
- Dla kogo: spacerowicze i miłośnicy geologii
- Połączysz z: jaskiniami w dolinie Drążnicy i skansenem w Leszczynie, oba leżą na tym samym zielonym szlaku
Perełka: jaskinie w dolinie Drążnicy
Zielony szlak prowadzi doliną Drążnicy obok trzech jaskiń: Wilczej Jamy, Niedźwiedziej Jamy i Skalnego Wodospadu. To nie są jaskinie krasowe, tylko pseudokrasowe pieczary w piaskowcu. Kto idzie na Wilczą Górę pieszo, mija je po drodze.

- Dla kogo: piechurzy na zielonym szlaku
- Połączysz z: rezerwatem Wilcza Góra
Perełka: ruiny zamku w Rokitnicy
Rokitnica leży w dolinie Kaczawy, przy alternatywnej drodze ze Złotoryi do Legnicy. W lesie na krawędzi doliny stoją resztki zamku książęcego. W 1294 roku Rokitnica była jednym z trzech zamków wymienionych jako gwaranci ugody między książętami. W XIV wieku działała tu książęca warownia i komora celna, a w połowie XV wieku zamek zdobyto i zniszczono. Najstarszą murowaną fazę badacze datują różnie: jedni łączą ją z czasami Henryka Brodatego, inni z połową XIII wieku.

Z zamku została samotna ściana dwukondygnacyjnej kaplicy. Dobrze czytelne są też ziemne umocnienia: dwie fosy i wały. Fosa wewnętrzna ma ok. 25 m szerokości i do 7 m głębokości. Lokalna tradycja wiąże z Rokitnicą nadanie Złotoryi praw miejskich w 1211 roku.
Ścieżka „Zamkowe wzgórze w Rokitnicy” zaczyna się przy małym parkingu przy drodze z Rokitnicy do Prusic, powyżej kościoła. Jest oznaczona biało-zielonym kwadratem i ma kształt ósemki. Prowadzi przez fosy i wały na polanę z ruiną i miejscem piknikowym. Dłuższa pętla schodzi stromo do źródełka św. Jadwigi. Na dole zajrzyjcie do kościoła, który w wielu miejscach ma cechy stylu romańskiego.
- Czas zwiedzania: ok. 1 godziny na ścieżce „Zamkowe wzgórze”
- Dla kogo: odkrywcy i rodziny, którzy lubią las i ruiny
- Połączysz z: dojściem pieszo ze Złotoryi Ścieżką św. Jadwigi (6 km, spod kościoła św. Jadwigi) albo niebieskim szlakiem, który biegnie dalej doliną Kaczawy do Legnicy
Zamek Grodziec
Zamek Grodziec stoi na bazaltowym, powulkanicznym wzgórzu w gminie Zagrodno, 17 km od Złotoryi według strony zamku. Grodziec pojawia się w dokumentach już w 1155 roku. Dzisiejszy układ zamek zawdzięcza legnickiemu księciu Fryderykowi I, który odkupił go w 1470 roku. Na początku XX wieku architekt Bodo Ebhardt odbudował część zamku, a część zostawił jako trwałą ruinę.

Bilet otwiera sale zamkowe, chodniki wartownicze i dziedziniec, a na zwiedzających czeka też wystawa narzędzi tortur. W weekendy i święta przewodnik oprowadza w cenie biletu, o pełnych godzinach od 10:00 do 16:00. W tygodniu zwiedzacie z bezpłatnym audioprzewodnikiem.
- Dla kogo: dla wszystkich; w weekend z przewodnikiem, w tygodniu we własnym tempie
- Bilety i godziny: Zamek Grodziec, tam także nocleg w wieży i kalendarz wydarzeń
- Połączysz z: skansenem w Leszczynie (plan na weekend niżej)
Perełka: skansen górniczy w Leszczynie
Leszczyna to dawny ośrodek górnictwa i hutnictwa miedzi, więc okolice Złotoryi kryją też ślady miedzi, a nie tylko złota. Głównym elementem skansenu jest zrekonstruowany piec bliźniaczy z dwiema basztami. Obok jest Izba Tradycji Górniczych, ale jej godzin otwarcia nie podaje strona gminy, więc wizytę zaplanujcie wokół ścieżki w terenie.
Od pieców zaczyna się ścieżka „Synklina Leszczyny”: pętla ok. 3 km z 17 stanowiskami i tablicami o geologii, roślinach i dawnym górnictwie. W pobliżu jest pomnik przyrody „Ciche Szczęście”, odsłonięcie miedzionośnych skał cechsztynu w nieczynnej kopalni. Od 2000 roku do niedawna odbywały się tu Dymarki Kaczawskie, impreza przywołująca tradycje wytopu rudy.
- Dla kogo: rodziny i miłośnicy geologii
- Połączysz z: Wilczą Górą (zielony szlak przez Wilków) albo Zamkiem Grodziec (plan na weekend)
Pogórze Kaczawskie w zarysie
Na południe od Złotoryi zaczyna się Pogórze Kaczawskie. Razem z Górami Kaczawskimi tworzy ono Krainę Wygasłych Wulkanów, która w 2024 roku dołączyła do sieci Światowych Geoparków UNESCO. Wilcza Góra to tylko jeden z dawnych wulkanów. Niedaleko Złotoryi są też Organy Wielisławskie, Ostrzyca i szczyty Gór Kaczawskich, takie jak Skopiec (721 m) czy Okole. To cele na osobny, pieszy wyjazd.
Ze Złotoryi wychodzą trzy szlaki, które łączą opisane miejsca:
- zielony (19 km): Złotoryja, dolina Kaczawy, dolina Drążnicy z jaskiniami, Wilcza Góra, Wilków, Leszczyna, Prusice, Rokitnica,
- niebieski (26 km): Złotoryja, Rokitnica i dalej doliną Kaczawy do Legnicy,
- czerwony Szlak Brzeżny (40 km): Złotoryja, Leszczyna, Myślibórz, Świny i Bolków, krawędzią Sudetów, przez Park Krajobrazowy Chełmy.
Plan zwiedzania: jeden dzień albo weekend
Jeden dzień. Rano Muzeum Złota (w poniedziałki nieczynne) i spacer po rynku do Baszty Kowalskiej. Od maja do września dołóżcie Kopalnię Złota „Aurelia”: trasa trwa tylko ok. 20 minut. Po południu wybierzcie jedno: Wilczą Górę z różą bazaltową albo ścieżkę na wzgórze zamkowe w Rokitnicy. Jeśli wolicie zamek, zamieńcie popołudnie na Zamek Grodziec.
Weekend. Pierwszy dzień jak wyżej, z Wilczą Górą i Rokitnicą. Drugiego dnia Zamek Grodziec, a po południu skansen w Leszczynie i pętla „Synklina Leszczyny”. W niedziele Muzeum Złota działa tylko od maja do października, a „Aurelia” tylko od maja do września. Poza sezonem zostawcie więc miasto na sobotę. Godziny Zamku Grodziec znajdziecie w naszym wpisie.
Najczęściej zadawane pytania
Co zobaczyć w Złotoryi w jeden dzień?
Muzeum Złota, rynek z fontannami i Basztę Kowalską, a od maja do września także Kopalnię Złota „Aurelia”. Popołudnie zostawcie na Wilczą Górę albo ruiny zamku w Rokitnicy.
Co zobaczyć koło Złotoryi z dziećmi?
Z dziećmi od 4 lat wejdziecie do Kopalni Złota „Aurelia” (ok. 20 minut pod ziemią), a pod kopalnią popłuczecie złoto w murowanej niecce obok placu zabaw. Do tego Muzeum Złota z kolekcją misek do płukania złota i Zamek Grodziec, gdzie w weekendy oprowadza przewodnik.
Co zwiedzić w okolicy Złotoryi poza sezonem?
Muzeum Złota jest otwarte przez cały rok od wtorku do soboty. Rezerwat Wilcza Góra, ruiny w Rokitnicy i bezpłatną wystawę nad Zalewem Złotoryjskim oglądacie na zewnątrz. Kopalnia „Aurelia” działa tylko od maja do września.
Kiedy jest czynna Kopalnia Złota „Aurelia”?
Od maja do września, w godzinach 10:00–17:00: w maju i we wrześniu od środy do niedzieli, latem codziennie (stan na 26 października 2026).
Gdzie można płukać złoto w Złotoryi?
W murowanej niecce pod Kopalnią Złota „Aurelia”. Złotoryja organizuje też zawody, w sierpniu 2026 roku były to Mistrzostwa Europy w Płukaniu Złota.
Dlaczego Złotoryja to najstarsze miasto w Polsce?
Chodzi o najstarsze prawa miejskie. Złotoryja otrzymała je od księcia Henryka Brodatego w 1211 roku, na prawie magdeburskim.
Czy na Wilczą Górę można wejść?
Tak. Prowadzi tam zielony szlak ze Złotoryi przez Jerzmanice albo od Wilkowa, a teren dawnej kopalni jest dostępny dla turystów od 2023 roku.
Czy koło Złotoryi są ruiny zamku?
Tak. W Rokitnicy w lesie stoją ściana kaplicy zamkowej, fosy i wały. Zamek Grodziec, 17 km od Złotoryi, jest częściowo odbudowany, a częściowo zachowany jako ruina.
Ze Złotoryi do Bolkowa i Zamku Świny
Złotoryję ze Świnami łączy czerwony Szlak Brzeżny (40 km). Samochodem dojedziecie ze Złotoryi do Bolkowa w ok. 40–45 minut, zależnie od wariantu trasy, a Zamek Świny leży 2,5 km od Bolkowa. To jedna z najstarszych warowni Dolnego Śląska, w trakcie odbudowy i otwarta dla zwiedzających; indywidualne zwiedzanie zajmuje od 1 do 2 godzin. Grodziec i Świny należą do programu partnerskiego Szlaku Zamków Piastowskich: z biletem z jednego zamku macie 10% zniżki na bilet indywidualny do drugiego. Aktualne godziny i ceny podajemy na naszej stronie, a po drodze możecie zajrzeć na Zamek Bolków. Świny są nieco dalej od Złotoryi, ale jako gospodarze zamku zapraszamy was serdecznie, gdy znajdziecie wolną chwilę.