Pałac Krasków

Pałac w Kraskowie (niem. Schloss Kratzkau) to zabytkowy pałac we wsi Krasków w gminie Marcinowice, w powiecie świdnickim (województwo dolnośląskie). Swoją reprezentacyjną postać ma z 1746 roku. Zasad wstępu i zwiedzania nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy.

Planujecie wycieczkę do Kraskowa? Poniżej zebraliśmy najważniejsze informacje o tym, czy pałac można zwiedzać, o jego historii i o tym, co warto zobaczyć, żeby łatwiej było wam zaplanować wyjazd.

Położenie, historię i stan pałacu sprawdziliśmy 19 października 2026.

---

Najważniejsze w skrócie

---

Czy pałac w Kraskowie można zwiedzać?

Zasad wstępu i zwiedzania, godzin, cen ani kontaktu nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy. Tak samo jest z adresem z ulicą i numerem, dojazdem, parkingiem i szlakiem: w tych źródłach ich nie potwierdziliśmy.

Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska (opracowanie udostępnione 30.07.2026) zespół pałacowo-folwarczny został wyremontowany, przez kilkanaście lat funkcjonował jako hotel, a obecnie służy jako miejsce warsztatów medytacji i ekskluzywnych noclegów.

Pałac jest dziś w użyciu, dlatego nie zachęcamy do wchodzenia na teren.

Historia pałacu w Kraskowie w skrócie

Najpierw siedziba rycerska, potem dwór obronny, potem barokowy pałac. Pałac w Kraskowie wyrósł z późnośredniowiecznej siedziby rycerskiej. Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska siedziba nigdy nie była przedmiotem badań architektonicznych i archeologicznych.

Siedziba rycerska Seidlitzów (XIV wiek)

Średniowieczne początki siedziby rycerskiej w Kraskowie nie są znane. Być może powstała ona dopiero po 1368 r. Wieś pojawia się w zapisie z 1372 r. jako Craczkow (niem. Kratzkau), a majątek i rezydencja nie miały odrębnej nazwy własnej. Na pewno w latach przed 1372–po 1376 mieszkał tu Hannos von Seidlitz. Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska uznaje za bezpodstawny i błędny pogląd, jakoby Seidlitzowie mieszkali w Kraskowie nieprzerwanie od końca XII w. do 1705 r.

Dwór obronny i wojna trzydziestoletnia (XVI–XVII wiek)

Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska wyróżnia fazę zamku (dworu obronnego) Hertwiga von Seidlitz, datowaną po 1557 r. ze znakiem zapytania. Relikty renesansowego dworu obronnego zachowały się w podpiwniczeniu pałacu.

Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska fazę odnowienia po wojnie trzydziestoletniej uznaje za hipotezę, opartą wyłącznie na wzmiance z dzieła Nasona (1669), gdzie jest mowa o „odnowieniu” budowli, a nie o „rozbudowie”. Według Katalogu odbudowy dokonał w latach 50. XVII w. (przed 1669 r.) baron Karl Christoph von Zedlitz, a jej zakres pozostaje nieustalony. Tezy o rozwoju budowlanym sprzed połowy XVIII w. opierają się według Katalogu jedynie na interpretacji rozplanowania murów bądź na spekulacjach.

Hochbergowie (1699–1733)

Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska Anna Elisabeth von Zedlitz urodziła się w 1685 r. w Kraskowie, od 1699 r. była żoną Hansa Heinricha III Reichsgrafa von Hochberg na Roztoce, w latach 1705–1724 była dziedziczką Kraskowa, a następnie dobra pozostawały przy jej mężu. Zmarła w 1724 r. w Roztoce.

Sprzedaż Kraskowa Hansowi Albrechtowi von Zedlitz und Leipe Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska datuje na 1733 r. (Hans Heinrich III von Hochberg sprzedał wtedy majątki Krasków i Gołaszyce).

Barokowy pałac Zedlitzów (1746)

Dzisiejszą postać budowla uzyskała w 1746 roku. Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska opisuje to jako przebudowę, podczas której wzniesiono korpus z mansardowym dachem i bogatą dekoracją fasady; poświadcza ją inskrypcja fundacyjna nad portalem.

Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska piętrowy gmach był po przebudowie wciąż otoczony fosą, a fosę osuszono dopiero w latach 50. XIX w.

Salischowie i park Lenné (XIX wiek)

Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska podaje, że po potomkach Davida Siegmunda Krasków odziedziczył Wilhelm Ernst Sigismund von Zedlitz, zmarły bezdzietnie w 1847 roku. Na mocy układu z 1848 r. wdowa Charlotta przekazała majątki, w zamian za dożywotnią rentę, siostrzeńcowi Georgowi Gustavowi Rudolfowi von Salisch und Stübbendorff.

W 1848 r. Georg Gustav Rudolf von Salisch podjął przebudowę bliższego i dalszego otoczenia pałacu i według Katalogu zlecił Peterowi Josephowi Lennému projekt parku krajobrazowego, częściowo później zrealizowanego. W następstwie zmian z lat 50. XIX w. otoczenie pałacu zamieniono w ogród krajobrazowy, fosę osuszono, a jej wschodnie ramię zasypano, tworząc podjazd przed fasadą.

Modernizacja (1903)

Gotthilf Arthur von Salisch przeprowadził modernizacje datowane inskrypcją „ren 1903” nad wyjściem na taras przystawiony do elewacji południowej.

Po 1945 roku

Pałac, uszkodzony podczas działań wojennych, przez następne lata we władaniu PRL ulegał postępującej dewastacji. Po 1945 r. obszar majątku rozparcelowano: pałac z zabudowaniami oficynowymi i folwarcznymi przejął PGR Domanice, a park znalazł się w zarządzie Lasów Państwowych. Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska w 1966 r. stopień zniszczenia oszacowano na 25%, a pałac uratowano „w ostatniej chwili”, zanim doszło do zawalenia dachu, stropów i sklepień. W 1980 r. nieruchomości należące do PGR sprzedano osobie prywatnej ze Świdnicy, a w 1989 r. na mocy wyroku sądu przejęła je gmina Marcinowice.

Nowi właściciele (lata 90. XX wieku)

Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska w latach 1994–1996 pałac, oficyny, zabudowa folwarczna, fragmenty parku i zabudowania młyna wodnego przeszły w posiadanie spółek GAMKO Sp. z o.o. i Agro-Silesia Sp. z o.o. Po 1996 r. inwestor urządził na osi fasady, w miejscu dawnego podjazdu, pseudohistoryczny parter trawnikowy z ozdobnym basenem. Przed 2022 r. basen usunięto.

---

Co zobaczyć w pałacu w Kraskowie

Opisy poniżej pochodzą ze źródeł o budynku. Czy i skąd da się go obejrzeć, nie potwierdziliśmy.

Bryła pałacu

Pałac jest budowlą na planie zbliżonym do kwadratu (26,9 × 26,1 m), dwukondygnacyjną z podpiwniczeniem, nakrytą dachem mansardowym z szeroką facjatą pośrodku fasady (elewacji wschodniej). Postać nadana w 1746 roku przetrwała do dziś. W podpiwniczeniu zachowały się relikty renesansowego dworu obronnego.

Fasada

Fasadę zaakcentowano pilastrami wielkiego porządku i pseudoryzalitem środkowym z bogatym wystrojem architektoniczno-rzeźbiarskim, być może autorstwa świdnickiego artysty Augusta Gottfrieda Hoffmanna. Interpretacja programu ikonograficznego fasady pozostaje kwestią otwartą.

Portal, balkon i inskrypcja

Od frontu, centralnie, jest główne wejście z ozdobnym portalem zwieńczonym kartuszem, który po bokach podtrzymują dwa aniołki, z sentencją po łacinie. Nad wejściem jest balkon wsparty przez kariatydy, z kamienną balustradą i rzeźbami postaci na postumentach. Inskrypcja nad wejściem brzmi: „Deo Familiae Posterisque Sacratum Hoc extruxit Aedificium David Sigmundus Comes a Zedlitz ad 1746 d 18 Octobris”, czyli „Bogu rodziny i potomności zbudował ten budynek Dawid Zygmunt hrabia Zedlitz 18 października 1746”.

Zespół pałacowy

Do zespołu należą park przypałacowy, aleja lipowa z połowy XIX w., oficyna z II połowy XVIII w. oraz stajnia z wozownią z końca XVIII w. Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska oficynę i wozownię pozostawiono w połowie XIX w., a główne komponenty ówczesnego rozplanowania przetrwały do dziś.

---

Co połączyć w jednym wyjeździe

• Pałac w Gruszowie: zabytkowy pałac w Gruszowie, w tej samej gminie Marcinowice (powiat świdnicki).
• Pałac w Siedlimowicach: zabytkowy pałac we wsi Siedlimowice w gminie Żarów (powiat świdnicki), na południe od Jeziora Mietkowskiego; obecnie w stanie ruiny.
• Pałac w Mrowinach: zabytkowy pałac z XIX w. we wsi Mrowiny w gminie Żarów (powiat świdnicki).
• Pałac w Domanicach: zabytkowy pałac we wsi Domanice (powiat wrocławski).

Od siebie dopisujemy osobny wyjazd:

• Zamek Świny: zamek, który prowadzimy sami, w sercu Pogórza Kaczawskiego — 2,5 km od Bolkowa. Od 2016 roku trwa odbudowa (godziny i ceny, sprawdzone 27 września 2026).

---

Najczęściej zadawane pytania

Czy pałac w Kraskowie można zwiedzać?

Zasad wstępu i zwiedzania, godzin ani cen nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy. Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska (30.07.2026) pałac służy jako miejsce warsztatów medytacji i ekskluzywnych noclegów.

Gdzie leży pałac w Kraskowie?

We wsi Krasków w gminie Marcinowice, w powiecie świdnickim (województwo dolnośląskie). Współrzędne obiektu to 50.9160834, 16.5727364.

Kto zbudował pałac w Kraskowie?

Obecną postać nadał mu w 1746 roku David Sigismund von Zedlitz und Leipe, co poświadcza inskrypcja nad wejściem. Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska mówi o przebudowie starszej siedziby.

Co jest dziś w pałacu w Kraskowie?

Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska (30.07.2026) warsztaty medytacji i ekskluzywne noclegi, po kilkunastu latach działania hotelu.

Kto zaprojektował park w Kraskowie?

Peter Joseph Lenné. Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska projekt zlecił w 1848 r. Georg Gustav Rudolf von Salisch.

Czy pałac w Kraskowie był zamkiem wodnym?

Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska mówi o dworze obronnym, którego relikty zachowały się w podpiwniczeniu, a odnowienie po wojnie trzydziestoletniej uznaje za hipotezę.

Co znaczy napis nad wejściem do pałacu?

„Bogu rodziny i potomności zbudował ten budynek Dawid Zygmunt hrabia Zedlitz 18 października 1746”.

---

Położenie, historię i stan pałacu sprawdziliśmy 19 października 2026.

---