Przejdź do treści
— Odkryj historię, która powraca —
Kup bilet

Odkrycia · 2 listopada 2026

Dolina Pałaców i Ogrodów: które pałace zwiedzicie, a które zobaczycie z zewnątrz

Dolina Pałaców i Ogrodów w Kotlinie Jeleniogórskiej: 16 pałaców, zamków i wież. Podpowiadamy, gdzie wejdziecie do wnętrz z biletem (Łomnica, Siedlęcin, Sobieszów), które pałace są hotelami z otwartym parkiem, a które obejrzycie tylko z zewnątrz. Do tego trasa na dzień i na weekend.

Dolina Pałaców i Ogrodów leży w Kotlinie Jeleniogórskiej, między Jelenią Górą a Rudawami Janowickimi. Opisujemy 16 obiektów: pałace Kotliny Jeleniogórskiej, zamki i wieże. Wnętrza z biletem zobaczycie w Pałacu Łomnica, Wieży Książęcej w Siedlęcinie, Pałacu Sobieszów i Zamku Księcia Henryka. Wojanów, Karpniki i Staniszów to hotele z dostępnym parkiem lub restauracją. Poradnik jest dla planujących jeden dzień albo weekend.

Większość pałaców w dolinie to dziś hotele albo własność prywatna, a opisy w sieci rzadko mówią wprost, gdzie wejdziecie do środka. Dlatego podzieliliśmy obiekty na grupy: zwiedzanie z biletem, miejsca dostępne częściowo, hotele z otwartym parkiem lub restauracją, obiekty tylko z zewnątrz i ruiny zamków w okolicy.

Ceny i godziny sprawdziliśmy 26 października 2026 na oficjalnych stronach obiektów. Przed wyjazdem zerknijcie tam jeszcze raz.

Duży Pałac w Łomnicy.
Duży Pałac w Łomnicy. Fot. Strumyczek, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Najważniejsze w skrócie

ObiektCo zobaczycieBez noclegu
Pałac Łomnicamuzeum w Dużym Pałacu (18 sal), Dom Modlitwy, park nad Bobremtak, muzeum codziennie 11:00–17:00
Wieża Książęca w Siedlęcinieśredniowieczna wieża z malowidłami o Lancelocietak, codziennie
Zamek Księcia Henryka (Staniszów)neogotycka wieża widokowatak, maj–wrzesień codziennie, poza sezonem w weekendy
Pałac Sobieszów (centrum KPN)wystawy o rodzie Schaffgotschów i Karkonoszachtak, wtorek–niedziela 9:00–17:00
Bukowiecromantyczny park z Herbaciarnią, pałac częściowo udostępnianypark tak; pałac nie zawsze
Pałac Pakoszówhotel; zwiedzanie wnętrz z przewodnikiem po rezerwacjitak, po telefonie
Pałac Wojanówhotel; park, restauracja, kawiarniawnętrz się nie zwiedza
Zamek Karpnikihotel; park otwarty dla wszystkich, restauracjawnętrza tylko dla gości
Pałac Staniszów, Paulinumhotele z restauracjąwnętrza tylko dla gości i w restauracji
Mysłakowice, Cieplice, Bobrów, Pałac Dębowyz zewnątrznie
Zamek Chojnik, Zamek Bolczówruiny zamkówtak, dojście pieszo

Czym jest Dolina Pałaców i Ogrodów

Nazwa obejmuje rezydencje rozsiane po Kotlinie Jeleniogórskiej. Najważniejsze z nich są Pomnikiem Historii „Pałace i parki krajobrazowe Kotliny Jeleniogórskiej”. Rozporządzenie Prezydenta RP z 20 września 2011 roku obejmuje 11 rezydencji w gminach Mysłakowice i Podgórzyn oraz w Jeleniej Górze i Kowarach. Na liście są: Bukowiec, Paulinum i zespół Schaffgotschów w Cieplicach (Jelenia Góra), dwa obiekty w Karpnikach (zamek i willa „Dębowy Dwór”), Ciszyca w Kowarach, Łomnica, Mysłakowice, Staniszów Górny, Wojanów oraz Wojanów-Bobrów. Rozporządzenie lokuje je „na południowy wschód od Jeleniej Góry, między Jelenią Górą a pasmem Rudaw Janowickich”.

Przewodniki i hotele zaliczają do doliny także pobliskie obiekty spoza tej listy, na przykład Pałac Pakoszów w Piechowicach czy Wieżę Książęcą w Siedlęcinie. Niektóre zestawienia doliczają nawet Zamek Wleń. My opisujemy Pakoszów i Siedlęcin, bo dają to, czego brakuje w większości pałaców-hoteli: wejście do środka.

Co zwiedzić w Dolinie Pałaców od środka

Pałac Łomnica

Jeśli macie czas na jeden pałac, wybierzcie ten. Łomnica to zespół dwóch pałaców z parkiem i folwarkiem. Duży Pałac wzniesiono w 1720 roku dla rodziny von Zedlitz, Mały Pałac w stylu neogotyckim w 1838 roku. Po 1945 roku majątek popadł w ruinę, a od 1991 roku odbudowuje go rodzina von Küster. W 2007 roku otwarto tu hotel i muzeum.

Pałac w Łomnicy widziany zza Bobru.
Pałac w Łomnicy widziany zza Bobru. Fot. SchiDD, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Muzeum w Dużym Pałacu to multimedialna wystawa „Trzy wieki życia w Pałacu Łomnica” w 18 salach, z 60 krótkimi filmami do wyboru. Obok stoi zrekonstruowany Dom Modlitwy, dawny kościół ewangelicki z wystawą o śląskiej tolerancji religijnej. Zwiedzacie samodzielnie, z tabletem i słuchawkami w cenie biletu. Muzeum jest czynne codziennie 11:00–17:00, a bilet normalny kosztuje 28 zł. Ostatnie wejście pałac zaleca najpóźniej godzinę przed zamknięciem. Wstęp do 9-hektarowego parku nad Bobrem i parking są bezpłatne. Na miejscu są dwie restauracje i sklep folwarczny, więc Łomnica sprawdza się jako przerwa obiadowa. Pałac leży ok. 7 km od centrum Jeleniej Góry (dane pałacu, stan na 26.10.2026).

  • Czas zwiedzania: ok. 1,5 godziny muzeum z filmem, według pałacu
  • Dla kogo: dla rodzin (osobne filmy dla dzieci), miłośników wnętrz i historii
  • Bilety i godziny: strona muzeum
  • Połączysz z: parkiem i kawiarnią w Wojanowie, nad tą samą rzeką

Wieża Książęca w Siedlęcinie

Wieżę wzniesiono z inicjatywy księcia Henryka I jaworskiego w latach 1313–1315. W Wielkiej Sali na drugim piętrze zachowały się malowidła z lat 1320–1330 z epizodami z życia sir Lancelota z Jeziora. Badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego opisują je jako jedyne na świecie średniowieczne malowidła o Lancelocie zachowane w miejscu powstania, a stropy wieży jako najstarsze drewniane stropy w Polsce. Właścicielem wieży jest Fundacja „Zamek Chudów”.

Wieża Książęca w Siedlęcinie.
Wieża Książęca w Siedlęcinie. Fot. Grzegorz Tomalik, CC BY-SA 3.0 pl, via Wikimedia Commons

Wieża jest czynna codziennie: od maja do października 9:00–18:00 (ostatnie wejście 17:30), od listopada do kwietnia 10:00–16:00 (ostatnie wejście 15:30). Bilet normalny kosztuje 15 zł, ulgowy 10 zł (stan na 26.10.2026). Grupy mogą zamówić przewodnika co najmniej 2 dni wcześniej. Adres: ul. Długa 21, Siedlęcin. To dobry punkt startowy, bo otwiera się wcześniej niż muzeum w Łomnicy.

  • Dla kogo: dla wszystkich, którzy lubią średniowiecze
  • Połączysz z: Pałacem Pakoszów i Pałacem Sobieszów (drugi dzień naszej trasy)

Zamek Księcia Henryka w Staniszowie (ukryta perełka)

Rzadko pojawia się w przewodnikach po dolinie, a można tu wejść na wieżę widokową. Romantyczną budowlę na Wzgórzu Grodna zaczęto stawiać około 1806 roku z inicjatywy księcia Heinricha XXXVIII von Reuss. Wieża stanęła w 1818 roku, całość dokończono w 1841 roku. Z wieży zobaczycie Karkonosze, Góry Izerskie, Góry Sokole i Kotlinę Jeleniogórską.

Zamek Księcia Henryka na Wzgórzu Grodna.
Zamek Księcia Henryka na Wzgórzu Grodna. Fot. Jerzucha62, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Bilet normalny kosztuje 15 zł, ulgowy 10 zł. Od maja do września obiekt jest otwarty codziennie 10:00–17:00, od października do kwietnia w weekendy 10:00–16:00 (stan na 26.10.2026). Do zamku trzeba podejść. Z bezpłatnego parkingu w Sosnówce (ul. Złoty Widok) krótsza, trudniejsza trasa zajmuje ok. 20 minut, dłuższa i łatwa ok. 30 minut. Z parkingu przy kościele w Staniszowie żółtym szlakiem idzie się ok. 40 minut. Dojedziecie też autobusem nr 19 z Jeleniej Góry.

  • Czas zwiedzania: samo podejście 20–40 minut, zależnie od parkingu i szlaku
  • Dla kogo: dla rodzin z dziećmi, które lubią krótki spacer z nagrodą na szczycie, i dla fotografów
  • Bilety i godziny: strona zamku
  • Połączysz z: kolacją w Pałacu Staniszów

Pałac Sobieszów, Centrum Przyrodniczo-Edukacyjne KPN (ukryta perełka)

W dawnym pałacu Schaffgotschów w Sobieszowie (ul. Cieplicka 196 A, Jelenia Góra) Karkonoski Park Narodowy prowadzi centrum z dwiema wystawami. „Pałac Sobieszów” zajmuje ok. 550 m² i 8 sal tematycznych na parterze, z historią i genealogią rodu Schaffgotschów. W zabytkowej Wielkiej Stajni jest druga, multimedialna wystawa, „Klimatyczne Karkonosze”, w sześciu salach.

Pałac w Sobieszowie, dziś Centrum Przyrodniczo-Edukacyjne KPN.
Pałac w Sobieszowie, dziś Centrum Przyrodniczo-Edukacyjne KPN. Fot. PiotrMig, CC BY 4.0, via Wikimedia Commons

Centrum jest czynne od wtorku do niedzieli 9:00–17:00, wejścia są co pół godziny, ostatnie o 16:00. Bilet normalny na wystawę „Pałac Sobieszów” kosztuje 30 zł, na „Klimatyczne Karkonosze” 40 zł (stan na 26.10.2026). Stacja kolejowa Jelenia Góra Sobieszów jest ok. 800 m od pałacu.

  • Czas zwiedzania: ok. godziny wystawa „Pałac Sobieszów”, ok. 1,5 godziny „Klimatyczne Karkonosze” (zalecenie KPN)
  • Dla kogo: dla rodzin i na deszczowy dzień
  • Bilety i godziny: strona centrum KPN
  • Połączysz z: wejściem na Zamek Chojnik czerwonym szlakiem z Sobieszowa

Parki i pałace dostępne częściowo

Bukowiec: park romantyczny

Bukowiec to przede wszystkim park. Hrabia Friedrich von Reden po podróżach do Anglii sprowadził ogrodnika Hansa Karla Walthera. Ten zaprojektował tu romantyczne założenie z osiami widokowymi i budowlami ogrodowymi. Dziś ponad 100-hektarowym terenem opiekuje się Fundacja „Dolina Pałaców i Ogrodów”.

Herbaciarnia w parku w Bukowcu.
Herbaciarnia w parku w Bukowcu. Fot. Strumyczek, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Najczęściej odwiedzanym miejscem jest Herbaciarnia, prezent hrabiego dla żony na rocznicę ślubu. Stoi na wzniesieniu z widokiem na Karkonosze i Śnieżkę. W parku zobaczycie też Opactwo (dawne miejsce pochówku państwa von Reden), grotę wykutą w skarpie i sztuczne ruiny.

Pałac jest siedzibą Związku Gmin Karkonoskich, który podaje, że budynek jest „częściowo udostępniany turystom”. Na co dzień to jednak biuro, więc nie zawsze wejdziecie do środka. W 2023 roku Związek rozpoczął też modernizację pałacu. Sztukaterie zachowały się w sali kominkowej na parterze oraz w sali słonecznej i księżycowej na piętrze; jeśli zależy wam na wnętrzach, zapytajcie Związek przed przyjazdem.

Pałac w Bukowcu.
Pałac w Bukowcu. Fot. Tomasz Leśniowski, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Pałac Pakoszów (ukryta perełka)

Barokowy pałac w Piechowicach, wybudowany w 1725 roku, od 2012 roku działa jako hotel. Wnętrza zwiedzicie jednak także bez noclegu. Pałac organizuje zwiedzanie po wcześniejszej rezerwacji telefonicznej: film, Sala Barokowa, Domek Kupca, błękitna wieża, pokoje (jeśli są wolne) i ogród.

Pałac Pakoszów od strony ogrodu.
Pałac Pakoszów od strony ogrodu. Fot. Vanderhaas, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Zwiedzanie kosztuje 25 zł od osoby, a w wersji z kawą i ciastkiem 65 zł (stan na 26.10.2026). Goście hotelu zwiedzają pałac bezpłatnie. Hotel podaje, że do Jeleniej Góry jest stąd 12 km.

  • Czas zwiedzania: ok. 40 minut z przewodnikiem
  • Dla kogo: dla miłośników wnętrz, którzy wolą zwiedzanie z przewodnikiem niż samodzielne
  • Bilety i godziny: strona zwiedzania pałacu
  • Połączysz z: Wieżą Książęcą w Siedlęcinie i Pałacem Sobieszów

Hotele: park i restauracja tak, komnaty nie

Pałac Wojanów

Wojanów opisuje większość przewodników po dolinie, ale wnętrz się nie zwiedza. Pałac leży 8 km od Jeleniej Góry i jest hotelem otoczonym 16-hektarowym parkiem. Park jest ogólnie dostępny, a jego naturalną granicę wyznacza Bóbr.

Pałac Wojanów.
Pałac Wojanów. Fot. Gswito, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Bez noclegu skorzystacie też z restauracji, baru, kawiarni i strefy basenu. Grupy zorganizowane wchodzą tylko na dziedziniec po wcześniejszym zgłoszeniu. Stacja kolejowa Wojanów leży ok. 700 m od pałacu.

  • Dla kogo: na spacer po parku i kawę
  • Bilety i godziny: Pałac Wojanów
  • Połączysz z: Pałacem Łomnica, którego park też leży nad Bobrem

Zamek Karpniki

Zamek w Rudawach Janowickich, 12 km od Jeleniej Góry, odnowiono w latach 2010–2014. Dziś działa jako hotel z restauracją. Wnętrza są dla gości hotelu, ale park wokół zamku jest otwarty dla wszystkich, a do restauracji wejdziecie bez noclegu.

Zamek Karpniki.
Zamek Karpniki. Fot. Jacek Halicki, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons

W Karpnikach stoi też Pałac Dębowy, prywatny i niedostępny dla turystów.

  • Dla kogo: na spacer po parku i obiad
  • Bilety i godziny: Zamek Karpniki
  • Połączysz z: parkiem w Bukowcu

Pałac Staniszów

Późnobarokowy pałac z końca XVIII wieku w Staniszowie, 7 km od centrum Jeleniej Góry, z parkiem w stylu angielskim. Działa jako hotel ze SPA.

Pałac Staniszów, dziś hotel.
Pałac Staniszów, dziś hotel. Fot. Strumyczek, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Restauracja jest czynna codziennie 13:00–22:00 (stan na 26.10.2026), więc to dobre miejsce na kolację po zejściu z Zamku Księcia Henryka.

  • Dla kogo: na kolację po wycieczce
  • Bilety i godziny: strona pałacu
  • Połączysz z: Zamkiem Księcia Henryka

Pałac Paulinum w Jeleniej Górze

Neorenesansowy pałac z XIX wieku na wzgórzu w Jeleniej Górze, dziś hotel z 29 pokojami, restauracją i salami konferencyjnymi. Do wnętrz wejdziecie jako goście hotelu lub restauracji.

Pałac Paulinum w Jeleniej Górze.
Pałac Paulinum w Jeleniej Górze. Fot. Lotek70, CC0, via Wikimedia Commons
  • Dla kogo: dla gości hotelu i restauracji
  • Bilety i godziny: strona pałacu
  • Połączysz z: rowerową trasą „Dolina Pałaców i Ogrodów”, która prowadzi m.in. przez Paulinum, Bukowiec, Karpniki i Łomnicę

Tylko z zewnątrz

  • Pałac w Mysłakowicach. Pałac z XVIII wieku należał m.in. do feldmarszałka Augusta von Gneisenaua, a potem do królów Prus. Fryderyk Wilhelm IV nadał mu cechy budowli neogotyckiej. Do 2024 roku działała w nim szkoła podstawowa. Dziś budynek stoi pusty, a gmina Mysłakowice wystawiła go na sprzedaż w przetargu (stan na październik 2026).
  • Pałac Schaffgotschów w Cieplicach. Stoi przy pl. Piastowskim 27. Nowa siedziba Schaffgotschów powstała w latach 1783–1788, a jej fasada ma ponad 80 m długości. Dziś mieści się tu filia Politechniki Wrocławskiej.
  • Pałac w Bobrowie (Wojanów-Bobrów). Własność prywatna. Pałac popadał w ruinę do 1994 roku, dziś prace budowlane prowadzi się tu w niewielkim zakresie.
  • Pałac Dębowy w Karpnikach. Prywatny, niedostępny dla turystów.
Pałac w Mysłakowicach.
Pałac w Mysłakowicach. Fot. MiloszeQ, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Ruiny zamków w okolicy doliny

Zamek Chojnik

Ruina kamiennej warowni z XIV wieku na szczycie góry Chojnik, nad Sobieszowem. Wchodzi się szlakiem przez Karkonoski Park Narodowy, najłatwiej czerwonym z Sobieszowa. Płacicie osobno za zamek i za wstęp do parku narodowego.

Brama Zamku Chojnik.
Brama Zamku Chojnik. Fot. Jarosław Szczepaniak, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
  • Dla kogo: dla piechurów, którzy lubią podejście z ruiną na szczycie
  • Bilety i godziny: Zamek Chojnik
  • Połączysz z: Pałacem Sobieszów u stóp góry

Zamek Bolczów

Ruiny warowni w północnej części Rudaw Janowickich, około 15 km od Jeleniej Góry, z murami wtopionymi w naturalne skały. To cel na pieszą wycieczkę, a nie na zwiedzanie z biletem.

Ruiny Zamku Bolczów wśród skał.
Ruiny Zamku Bolczów wśród skał. Fot. Agnieszeczka, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
  • Dla kogo: na pieszą wycieczkę po Rudawach Janowickich
  • Bilety i godziny: Zamek Bolczów

Trasa na jeden dzień

Wersja dla tych, którzy chcą zobaczyć najwięcej wnętrz i parków bez pośpiechu. Kolejność ustawiliśmy pod godziny otwarcia. Czasy przejazdów sprawdźcie w nawigacji przed wyjazdem.

  1. Bukowiec, rano: spacer po parku do Herbaciarni i Opactwa.
  2. Karpniki: park wokół zamku, zamek i Pałac Dębowy z zewnątrz.
  3. Mysłakowice: krótki postój przy pałacu.
  4. Łomnica, od 11:00: muzeum (ok. 1,5 h), obiad w jednej z dwóch restauracji, spacer po parku nad Bobrem.
  5. Wojanów, po południu: park i kawa w pałacowej kawiarni.

Jeśli wolicie zacząć od średniowiecza, zamieńcie Bukowiec na Wieżę Książęcą w Siedlęcinie, otwartą w sezonie od 9:00.

Trasa na weekend

Dzień 1: wschodnia część doliny. Trasa jednodniowa opisana wyżej: Bukowiec, Karpniki, Mysłakowice, Łomnica, Wojanów.

Dzień 2: zachodnia część, w stronę Karkonoszy.

  1. Wieża Książęca w Siedlęcinie, od 9:00 (maj–październik) lub 10:00 (listopad–kwiecień).
  2. Pałac Pakoszów: zwiedzanie z przewodnikiem, umówione wcześniej telefonicznie (ok. 40 min).
  3. Pałac Sobieszów, centrum KPN: wystawy, w deszczowy dzień plan główny.
  4. Zamek Księcia Henryka: podejście z Sosnówki i wejście na wieżę. Dla wytrwałych zamiast tego wejście na Zamek Chojnik.
  5. Pałac Staniszów: kolacja w pałacowej restauracji.

Rowerzyści mogą skorzystać z trasy „Dolina Pałaców i Ogrodów” z ulotki rowerowej Jeleniej Góry. Ma 34 km asfaltem i szutrem i prowadzi m.in. przez Paulinum, Bukowiec, Karpniki i Łomnicę. Miasto podaje minimalny czas przejazdu 2 godziny 30 minut, bez postojów.

Najczęściej zadawane pytania

Ile pałaców jest w Dolinie Pałaców i Ogrodów?

Źródła podają różne liczby, bo różnie wyznaczają granice doliny. Pomnik Historii z 2011 roku obejmuje 11 rezydencji. W tym poradniku opisujemy 16 obiektów, w tym pobliskie zamki i wieże.

Które pałace w Dolinie Pałaców można zwiedzać w środku?

Bez noclegu, z biletem: Pałac Łomnica, Wieża Książęca w Siedlęcinie, Zamek Księcia Henryka i Pałac Sobieszów. Pałac Pakoszów pokazuje wnętrza po rezerwacji, a pałac w Bukowcu jest udostępniany tylko częściowo.

Czy Pałac Wojanów można zwiedzać?

Nie, to hotel bez zwiedzania wnętrz. Bez noclegu wejdziecie do parku i pałacowej kawiarni lub restauracji.

Co zobaczyć w Dolinie Pałaców w jeden dzień?

Połączcie Bukowiec, Karpniki, Łomnicę i Wojanów. Najdłuższy postój zaplanujcie w Łomnicy.

Co zwiedzicie w Dolinie Pałaców poza sezonem?

Od listopada do kwietnia Wieża Książęca w Siedlęcinie jest otwarta codziennie 10:00–16:00, a Zamek Księcia Henryka w weekendy 10:00–16:00. Muzeum w Łomnicy podaje godziny 11:00–17:00 codziennie, a centrum KPN w Sobieszowie działa od wtorku do niedzieli (stan na 26.10.2026).

Co zobaczycie w Dolinie Pałaców za darmo?

Park w Łomnicy i parking przy pałacu są bezpłatne. Park w Wojanowie jest ogólnie dostępny, a park wokół Zamku Karpniki otwarty dla wszystkich. Pałace w Mysłakowicach i Cieplicach obejrzycie z zewnątrz bez biletu.

Czy da się zwiedzać Dolinę Pałaców bez samochodu?

Częściowo tak. Stacja kolejowa Wojanów leży ok. 700 m od Pałacu Wojanów, stacja Jelenia Góra Sobieszów ok. 800 m od Pałacu Sobieszów, a do Zamku Księcia Henryka dojeżdża autobus nr 19 z Jeleniej Góry. Między pozostałymi pałacami wygodniej poruszać się samochodem lub rowerem.

Gdzie nocować w Dolinie Pałaców?

W samych pałacach: hotele działają m.in. w Łomnicy, Wojanowie, Karpnikach, Staniszowie, Pakoszowie i w Paulinum. Goście hotelu w Pakoszowie zwiedzają pałac bezpłatnie.

Po drodze: Zamek Świny

Jeśli jedziecie w Kotlinę Jeleniogórską od strony Bolkowa, zatrzymajcie się w Świnach, 2,5 km od Bolkowa. Zamek Świny to jedna z najstarszych warowni Dolnego Śląska, w trakcie odbudowy i otwarta dla zwiedzających. Trasę przejdziecie we własnym tempie w 1–2 godziny, a z dziedzińca widać Zamek Bolków. Parking przy zamku jest bezpłatny, a aktualne godziny i ceny podajemy na naszej stronie. Do Świn trzeba podjechać nieco dalej niż do pałaców Doliny, ale jako gospodarze zamku z radością was przyjmiemy.