Pałac Myślibórz

Pałac Myślibórz, czyli pałac w Myśliborzu (niem. Schloß Moisdorf), to neogotycki pałac z lat 1859–1861 we wsi Myślibórz w gminie Paszowice, w powiecie jaworskim. Wieś leży na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach, na granicy z Przedgórzem Sudeckim. Zasad wstępu, godzin ani cen nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy; serwisy o zabytkach opisują pałac jako własność prywatną za ogrodzeniem.

Planujecie wycieczkę do Myśliborza? Poniżej zebraliśmy najważniejsze informacje o tym, czy pałac można zwiedzać, o dojeździe, historii pałacu i okolicy, żeby łatwiej było wam zaplanować wyjazd.

Położenie, historię i stan pałacu sprawdziliśmy 19 października 2026.

---

Najważniejsze w skrócie

---

Czy pałac w Myśliborzu można zwiedzać?

Zasad wstępu, godzin, cen, kontaktu ani parkingu nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy. Nie znamy też nazwy dzisiejszego właściciela: wiadomo tylko, kto kupił ruinę w 1997 roku.

Serwis palace-zamki.pl (strona poprawiona 22 października 2014) opisuje stan pałacu jako bardzo dobry, podaje własność prywatną, a dostępność określa słowami „ogrodzony płotem”. Autor serwisu Sokoli Szlak pisze, że pałac nie jest udostępniony dla zwiedzających i można go oglądać jedynie zza ogrodzenia; strona nie podaje daty tego tekstu. Ten sam autor opisuje Myślibórz jako wieś z pałacykiem widocznym z głównej drogi.

Według tych opisów to teren prywatny za ogrodzeniem, dlatego nie zachęcamy do wchodzenia na teren.

Jak dotrzeć do Myśliborza

Według serwisu Pałace Śląska (tekst z maja 2022) Myślibórz leży około 6 kilometrów na zachód od Jawora, a z miasta powiatowego dojeżdża się lokalną drogą, ulicą Myśliborską. Zespół pałacowo-parkowy stoi na wschodnim krańcu wsi. Na południe od pałacu leży Centrum Edukacji Ekologicznej i Krajoznawstwa „Salamandra”.

Historia pałacu w Myśliborzu w skrócie

Myślibórz to wieś znana z dokumentów od XIV wieku. Pałac stanął w latach 1859–1861 dla rodu von Prittwitz und Gaffron, po 1945 roku popadł w ruinę, a po 1997 roku go odnowiono.

Wieś i góra Rataj (XIV wiek)

Miejscowość wzmiankowano w 1374 roku jako Meuzzewersdorf, a w 1389 roku pod nazwą Meusilbersdorf. Autor serwisu Sokoli Szlak pisze (strona nie podaje daty tekstu), że wieś po raz pierwszy w dokumentach wspomniana jest pod słowiańską nazwą Mojecz oraz Moyes, a nazwa najprawdopodobniej pochodzi od imienia jej właściciela, Mojana. Opracowanie NID o grodzisku na Górze Rataj podaje, że w 1374 roku Clericus Bolcze sprzedał swoje dobra w Myśliborzu i Kobylicy Albrechtowi Bawarowi z wyłączeniem „zabudowanego miejsca na górze i lasu wokół”, i dodaje: „Być może to określenie odnosi się do zamku”. Według A. Boguszewicza założenie obronne na Górze Rataj powstało w XII w. (?), XIII - początek XIV w., a według M. Chorowskiej jego początki należałoby wiązać z końcem XIII wieku lub 1 połową XIV wieku.

Prittwitzowie i nowy pałac (XIX wiek)

Wcześniej istniał w Myśliborzu dwór, „ale zapewne po drugiej stronie drogi”, jak pisze serwis palace-zamki.pl. 21 maja 1858 r. majątek kupił Friedrich Wilhelm von Prittwitz und Gaffron (1815-1892) od kapitanowej Ottilie Wilhelmine von Hiller z domu Kober. Był żonaty z Leocadią von Hohberg und Buchwald (1819-1908). Pałac zbudowano dla niego w latach 1859–1861. Projekt przygotował radca budowlany Carl Wolf, a prace prowadził budowniczy Oppermann z Brunszwika. Zabytek.pl określa styl pałacu jako neogotycki. Serwis palace-zamki.pl pisze, że „zapewne za jego czasów jeszcze, w 1864 r.” zbudowano oranżerię połączoną szklaną ścianą z reprezentacyjnym salonem.

Spadkobiercy i nowi właściciele (1909–1945)

Około 1909 roku dobra otrzymała w spadku Frede Henriette Ida von Carmer-Osten z Ryczenia, z domu von Prittwitz und Gaffron (ur. 1855 r.), najmłodsza córka pierwszych właścicieli pałacu. Majątek o powierzchni 369ha dzierżawił jej krewniak Joachim Bernhard von Prittwitz und Gaffron. W latach 1921-1926 właścicielem dóbr był porucznik w stanie spoczynku Kurt von Prittwitz und Gaffron. Przynajmniej od 1930 roku majątek należał do dyrektorowej Dorothei de Roche, z domu Zimmermann z Bytomia, córki Antona Zimmermanna, architekta, przedsiębiorcy i radnego z Katowic. W 1937 roku jej włości liczyły 369ha.

Ruina i odbudowa (od 1945 roku)

Po 1945 roku majątek należał do Państwowego Gospodarstwa Rolnego Jawor jako Zakład Rolny Myślibórz. Zabudowania folwarczne użytkowano, ale pałac opuszczono i doprowadzono do kompletnej ruiny. W latach 80. XX wieku z zabytku pozostały właściwie mury obwodowe. 24.05.1991r. zespół pałacowy wpisano do rejestru zabytków. W 1997 roku ruiny pałacu kupił prywatny nabywca, Franciszek Ardel. Serwis Pałace Śląska pisze, że pochodził z Wrocławia; serwis palace-zamki.pl podaje, że kupił pałac od AWRSP w listopadzie 1997 r. i pochodził ze Ścinawy. Rok później rozpoczął remont rezydencji. Według serwisu Pałace Śląska (tekst z maja 2022) prace remontowe zakończono przed 2009 rokiem. Opracowanie NID o grodzisku na Górze Rataj (tekst bez daty) pisze, że pałac „obecnie jest remontowany”; to opis stanu z czasu powstania tamtego tekstu, nie stanu dzisiejszego.

---

Co zobaczyć w Myśliborzu

Bryła i elewacje pałacu

Pałac ma mocno rozczłonkowaną bryłę: korpus z licznymi ryzalitami, dwie narożne wieże, szczyty, ganek, tarasy z kamiennymi balustradami i balkon. Elewacje zdobią gzymsy machikułowe, blanki, fryzy arkadowe, nadokienniki i kartusze herbowe. Okna są zarówno prostokątne, jak i zamknięte łukiem Tudorów. Pałac zbudowano z cegły.

Herby małżonków

W szczycie pałacu są herby małżonków i rok 1861.

Zespół pałacowy i park

Pałac jest częścią zespołu, do którego należą jeszcze park, oficyna, szklarnia (ruina), powozownia, stajnia, brama i ogrodzenie kamienne. Autor serwisu Sokoli Szlak pisze (strona nie podaje daty tekstu), że rezydencję otacza park w stylu angielskim, otoczony murem i żeliwnym ogrodzeniem. Do pałacu przylegała oranżeria, która się nie zachowała.

Małe Organy Myśliborskie

Na wzgórzu Rataj jest pomnik przyrody nieożywionej, tzw. Małe Organy Myśliborskie: bazaltowy czop wulkanu o widocznej strukturze słupowej.

---

Co połączyć w jednym wyjeździe

• Pałac w Kłonicach: zabytkowy pałac z XVI w. w Kłonicach, wsi w tej samej gminie Paszowice, w powiecie jaworskim.
• Wieża widokowa na Radogoście: wieża na wzgórzu Radogost w okolicach Kłonic, wzniesiona w 1893 roku i zwieńczona otwartą galerią widokową.
• Zamek w Jaworze: piastowski zamek książęcy w Jaworze, zbudowany pierwotnie w XIII wieku przez księcia Bolka I Surowego.

Od siebie dopisujemy osobny wyjazd:

• Zamek Świny: zamek, który prowadzimy sami, w sercu Pogórza Kaczawskiego — 2,5 km od Bolkowa. Od 2016 roku trwa odbudowa (godziny i ceny, sprawdzone 27 września 2026).

---

Najczęściej zadawane pytania

Czy pałac w Myśliborzu można zwiedzać?

Zasad wstępu, godzin ani cen nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy. Serwis palace-zamki.pl (2014) podaje własność prywatną i ogrodzenie, a autor serwisu Sokoli Szlak pisze (strona bez daty tekstu), że można go oglądać jedynie zza ogrodzenia.

Gdzie leży pałac w Myśliborzu?

Pod adresem Myślibórz 3A w gminie Paszowice, w powiecie jaworskim, na wschodnim krańcu wsi. Według serwisu Pałace Śląska Myślibórz leży około 6 kilometrów na zachód od Jawora.

Kiedy i dla kogo zbudowano pałac?

W latach 1859–1861 dla Friedricha Wilhelma von Prittwitz und Gaffron, który kupił majątek w 1858 roku. Projekt przygotował Carl Wolf, a budowę prowadził Oppermann z Brunszwika.

W jakim stylu jest pałac?

Zabytek.pl określa styl jako neogotycki. Okna są prostokątne i zamknięte łukiem Tudorów.

Co stało się z pałacem po 1945 roku?

Majątek przejęło Państwowe Gospodarstwo Rolne Jawor, a pałac opuszczono i doprowadzono do kompletnej ruiny. W latach 80. XX wieku zostały z niego właściwie mury obwodowe.

Kto odnowił pałac?

W 1997 roku ruiny kupił Franciszek Ardel, a rok później rozpoczął remont. Według serwisu Pałace Śląska prace remontowe zakończono przed 2009 rokiem.

Czym są Małe Organy Myśliborskie?

To pomnik przyrody nieożywionej na wzgórzu Rataj: bazaltowy czop wulkanu o widocznej strukturze słupowej.

---

Położenie, historię i stan pałacu sprawdziliśmy 19 października 2026.

---