Zamek Rokitnica

Zamek w Rokitnicy to ruina książęcej warowni na prawym brzegu Kaczawy, na wzgórzu porośniętym lasem nad wsią Rokitnica. W 1211 roku książę Henryk I Brodaty wystawił tu dokument, a w 1451 roku mieszczanie świdniccy i wrocławscy zamek zdobyli i zniszczyli. Opis na stronie Medieval Heritage podaje, że wstęp na polanę z reliktami kaplicy jest wolny.

Planujecie wycieczkę do ruin zamku w Rokitnicy? Poniżej zebraliśmy najważniejsze informacje o ścieżce do ruin, zwiedzaniu, historii zamku i o tym, co z niego zostało, żeby łatwiej było wam zaplanować wyjazd.

Położenie, historię i stan ruin sprawdziliśmy 18 października 2026.

---

Najważniejsze w skrócie

---

Jak dotrzeć do ruin zamku w Rokitnicy

Artykuł gminy Złotoryja z 2011 r. podaje, że ścieżka „Zamkowe wzgórze w Rokitnicy” zaczyna się przy niedużym parkingu, zbudowanym latem tuż przy drodze powiatowej z Rokitnicy do Prusic, jakieś 200 m powyżej kościoła, po prawej stronie jezdni. Ten sam artykuł zaznaczał, że na razie zjazd na parking nie jest oznakowany żadnymi tabliczkami informacyjnymi, więc trzeba uważać, by nie przegapić tego miejsca.

Według artykułu dojście do zamkowych ruin oznakowano biało-zielonymi znakami w formie kwadratu. Niespieszny spacer po ścieżce, która w terenie przyjmuje kształt zbliżony do ósemki, zajmuje około godziny. Wycieczka nie jest trudna i nie wymaga specjalnego ekwipunku, ale buty z obcasem lepiej zostawić w domu. Latem złotoryjskie nadleśnictwo postawiło przy leśnych ścieżkach kilka tablic o wzgórzu zamkowym, pozostałościach warowni (m.in. śladach fos) i przyrodzie tego miejsca, a od lata przy ruinie było miejsce piknikowe (zadaszone drewniane stoły z paleniskiem).

Artykuł jest z 2011 r. Dzisiejszego stanu parkingu i oznakowania nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy, tak samo jak dojazdu komunikacją.

Czy ruiny zamku w Rokitnicy można zwiedzać?

Opis na stronie Medieval Heritage podaje, że wstęp na polanę z reliktami kaplicy jest wolny. Opiekę nad resztkami zabytku sprawuje oddział PTTK przy Hucie Miedzi „Legnica”. Godzin i kontaktu ani właściciela terenu nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy.

---

Historia zamku w Rokitnicy w skrócie

Rokitnica była zamkiem książęcym, w którym wystawiano dokumenty i urzędowali klucznicy, a w XIV wieku poświadczona jest tu komora celna. W 1451 roku zamek zdobyto i zniszczono. Dużo dat, mało murów.

Początki za Henryka Brodatego (XIII wiek)

Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska w 1204 roku wzmiankowana jest Rochitnica, a w 1211 roku dokument w Rokitniz wystawił Henryk I Brodaty. W 1217 roku wzmiankowany jest Aleksander, presbiter kaplicy Najświętszej Marii Panny, a w 1228 roku Henryk I Brodaty wystawił kolejny dokument w Rogkecnizc. Opis na stronie Medieval Heritage podaje, że początki zamku wiązały się z księciem wrocławskim Henrykiem Brodatym, z którego inicjatywy mógł być zbudowany na początku XIII wieku, być może początkowo w formie drewnianej lub częściowo kamiennej. Artykuł gminy Złotoryja z 2011 r. pisze o ruinach XII-wiecznego zamku księcia Henryka Brodatego.

Datowanie pierwszych murów jest sporne. Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska podaje, że w literaturze brak jednolitego stanowiska: część badaczy łączy najstarszą murowaną fazę z czasami Henryka I Brodatego, inni datują relikty na około połowę XIII w. Z tą fazą katalog identyfikuje kamienne mury obwodowe o grubości 2,37 m, na planie prostokąta o wymiarach 44 x 33 m.

Zamek książęcy z klucznikiem (XIII–XIV wiek)

W latach 1276–1277 dokumenty w Rokitnicy wystawiał Bolesław II Rogatka, a na drugim z nich świadkował klucznik książęcy Leszko. W 1288 roku dokumenty wystawił tu książę legnicki Henryk V Gruby. W 1294 roku w ugodzie między Henrykiem V Grubym a Henrykiem III głogowskim wśród gwarantów wymieniono trzy zamki, w tym Rokitnicę, którą wówczas trzymał Frycze von Hake. W latach 1294–1304 wzmiankowany jest klucznik rokitnicki Tylon.

Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska podaje, że druga faza użytkowa zamku jest zgodnie datowana na przełom XIII i XIV w. Z nią identyfikowany jest budynek mieszkalny o wymiarach 10 x 35 m, zbudowany wzdłuż północnej kurtyny wewnętrznego muru obwodowego, oraz sprzężona z nim kaplica.

W 1318 roku wzmiankowany był proboszcz kaplicy zamkowej (tak podają Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska i opis na stronie Medieval Heritage).

Komora celna (XIV wiek)

Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska w 1320 roku poświadczona jest książęca komora celna, a w 1348 roku znowu komora celna. Opis na stronie Medieval Heritage podaje, że od lat 20. XIV wieku była w Rokitnicy komora celna, prawdopodobnie na terenie zamku, a zadaniem zamku była prawdopodobnie ochrona brodu na Kaczawie i kopalni złota koło Złotoryi. W 1370 roku Jodok Hosebendel zapisał wszystkie swoje dobra we wsi Rokitnica, które po jego śmierci miał przejąć Albert von Zedlitz.

Upadek (XV wiek)

Opis na stronie Medieval Heritage podaje, że kolejnym ciosem mogły być wojny husyckie i prawdopodobne spalenie zamku podczas najazdu w 1428 roku. Według tego samego opisu w połowie XV wieku zamek przejęli rycerze rozbójnicy, którzy używali go jako bazy wypadowej. W 1451 roku ekspedycja mieszczan świdnickich i wrocławskich oblegała, zdobyła i zniszczyła zamek (Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska), a według opisu na stronie Medieval Heritage zamku potem nie odbudowano.

Po zamku (XV–XX wiek)

W 1464 roku w Rokitnicy zmarł i został pochowany w tamtejszym kościele Ulrich von Bock. W latach 1509–1511 starostą złotoryjskim był Albrecht von Bock zu Hermsdorff, Röchlitz und Wandritsch. Z inicjatywy pracowników oddziału PTTK wmurowano tablicę ku czci Piastów Śląskich, opatrzoną datą 17 V 1970 r.

---

Co zostało z zamku w Rokitnicy

Opis na stronie Medieval Heritage podaje, że do dziś nad ziemią przetrwała tylko jedna ściana szczytowa wraz z dwoma przylegającymi fragmentami ścian podłużnych, część dawnej kaplicy zamkowej. Spotyka się też opis, że przetrwały jedynie fragmenty murów obwodowych i przyziemia.

Ściana kaplicy na polanie

Artykuł gminy Złotoryja z 2011 r. podaje, że ścieżka wyprowadza na polanę, na której znajduje się jedyna ocalała ściana dawnego zamku. Według artykułu zamek w terenie to właściwie ruiny kaplicy zamkowej, czyli samotna ściana stojąca nad zboczem doliny. Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska podaje, że kaplica przylegająca do południowej ściany domu, o grubości muru ok. 1,2 m, była budowlą dwukondygnacyjną.

Fosy i wał

Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska centralną część założenia stanowi prostokątne plateau o wymiarach 50 x 43 m, a fosa wewnętrzna ma ok. 25 m szerokości i do ok. 7 m głębokości. Wał zewnętrzny ma ok. 15 m szerokości, a mierzona od zewnątrz wysokość to ok. 4-5 m. Opis na stronie Medieval Heritage podaje, że wzgórze zamkowe jest obecnie prawie w całości porośnięte lasem, dlatego dwie fosy zamkowe są mniej widoczne.

Plan zamku

Według opisu na stronie Medieval Heritage zamek miał regularny plan zbliżony do czworoboku o wymiarach około 38 x 44 metrów, a mur obronny miał 2,4 m szerokości. Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska podaje mury o grubości 2,37 m na planie prostokąta 44 x 33 m. Katalog dodaje, że fragment wczesnogotyckiej piaskowcowej głowicy kolumienki, znaleziony podczas badań wykopaliskowych, świadczy, że dom miał formę reprezentacyjnego pałacu.

Kościół w Rokitnicy

Artykuł gminy Złotoryja z 2011 r. podaje, że kościół w Rokitnicy nosi w wielu miejscach cechy stylu romańskiego, a jego postawna wieża ma blisko 50 m wysokości. Według tego artykułu w 1813 r. przy kościele rozegrała się potyczka pomiędzy kilkuset żołnierzami napoleońskimi a oddziałami pruskimi, walczącymi o kosztowności ukryte przez mieszkańców. Artykuł przytacza też podanie, że z pobliskiego zamku przychodziła się tu modlić św. Jadwiga, dokonując nawet cudu uzdrowienia.

Legenda o prawach miejskich

Artykuł gminy Złotoryja z 2011 r. podaje, że do Rokitnicy przyjeżdżali ludzie przywabieni legendą o nadaniu praw miejskich i magią zamku. Tablica z 1970 r. głosi: „W miejscu nadania praw miejskich Złotoryi”.

---

Co połączyć w jednym wyjeździe

• Zamek Piastowski w Legnicy: zamek zbudowany przez Bolesława I Wysokiego w 2 połowie XII wieku i Henryka Brodatego w 1 połowie XIII wieku.
• Zamek Grodziec: zamek w pobliżu wsi Grodziec, w gminie Zagrodno, w powiecie złotoryjskim.
• Zamek w Jaworze: piastowski zamek książęcy zbudowany pierwotnie w XIII wieku przez księcia Bolka I Surowego.
• Zamek Bolków: zamek w Bolkowie na Zamkowym Wzgórzu.

Od siebie dopisujemy osobny wyjazd:

• Zamek Świny: zamek, który prowadzimy sami, w sercu Pogórza Kaczawskiego — 2,5 km od Bolkowa. Od 2016 roku trwa odbudowa (godziny i ceny, sprawdzone 27 września 2026).

---

Najczęściej zadawane pytania

Czy wstęp do ruin zamku w Rokitnicy jest płatny?

Opis na stronie Medieval Heritage podaje, że wstęp na polanę z reliktami kaplicy jest wolny. Godzin i kontaktu nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy.

Jak dojść do ruin zamku w Rokitnicy?

Artykuł gminy Złotoryja z 2011 r. podaje, że ścieżka „Zamkowe wzgórze w Rokitnicy” zaczyna się przy niedużym parkingu przy drodze powiatowej z Rokitnicy do Prusic, jakieś 200 m powyżej kościoła, a dojście oznakowano biało-zielonymi kwadratami. Dzisiejszego stanu parkingu i oznakowania nie potwierdziliśmy.

Ile trwa spacer do zamku w Rokitnicy?

Artykuł gminy Złotoryja z 2011 r. podaje, że niespieszny spacer po ścieżce w kształcie zbliżonym do ósemki zajmuje około godziny. Wycieczka nie jest trudna, ale buty z obcasem lepiej zostawić w domu.

Kto zbudował zamek w Rokitnicy?

Opis na stronie Medieval Heritage podaje, że zamek mógł powstać z inicjatywy Henryka Brodatego na początku XIII wieku. W 1211 roku Henryk I Brodaty wystawił w Rokitnicy dokument; datowanie najstarszych murów jest w literaturze sporne.

Kiedy zniszczono zamek w Rokitnicy?

W 1451 roku ekspedycja mieszczan świdnickich i wrocławskich oblegała, zdobyła i zniszczyła zamek. Według opisu na stronie Medieval Heritage zamku potem nie odbudowano.

Co zostało z zamku w Rokitnicy?

Opis na stronie Medieval Heritage podaje, że nad ziemią przetrwała jedna ściana szczytowa z dwoma fragmentami ścian podłużnych, część dawnej kaplicy zamkowej. Według Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska fosa wewnętrzna ma ok. 25 m szerokości i do ok. 7 m głębokości.

Kto opiekuje się ruinami zamku w Rokitnicy?

Opiekę nad resztkami zabytku sprawuje oddział PTTK przy Hucie Miedzi „Legnica”. Właściciela terenu nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy.

Czy w Złotoryi był zamek?

Nie wiadomo na pewno. Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska wskazuje miejsce dawnego zamku na wysokim cyplu nad doliną Kaczawy, na północny zachód od miasta, ale obiekt jest całkowicie zniszczony, a część badaczy podważała jego istnienie. Dokumenty z 1329 i 1331 roku wymieniają zamki w Legnicy, Chojnowie i Chocianowie, a Złotoryję tylko jako miasto. W okolicy są ruiny zamku w Rokitnicy, opisane w tym wpisie, i zamek w Grodźcu w powiecie złotoryjskim, o którym piszemy osobno.

---

Położenie, historię i stan ruin sprawdziliśmy 18 października 2026. Opis ścieżki, parkingu i oznakowania pochodzi z artykułu gminy Złotoryja z 2011 r.; wstęp na polanę według opisu na stronie Medieval Heritage; dane o zamku z Katalogu Zamków i Dworów Obronnych Śląska.

---