Odkrycia · 28 października 2026
Zamek Rybnica
Zamek w Rybnicy (niem. Burg Läusepelz) to zabytkowy zamek we wsi Rybnica w powiecie karkonoskim, w województwie dolnośląskim.
Zamek w Rybnicy (niem. Burg Läusepelz) to zabytkowy zamek we wsi Rybnica w powiecie karkonoskim, w województwie dolnośląskim. Stoi przy drodze do Starej Kamienicy, na zalesionym skalistym wzgórzu w kierunku zachodnim od Jeleniej Góry, i jest obecnie w stanie ruiny. Do czasów współczesnych zachowała się ściana, zasypane piwnice oraz szczątkowo detal architektoniczny.
Planujecie wycieczkę do ruin Zamku Rybnica? Poniżej zebraliśmy najważniejsze informacje o tym, gdzie leżą, czy można je zwiedzać, o historii zamku i o tym, co z niego zostało, żeby łatwiej było wam zaplanować wyjazd.
Położenie, historię i stan ruin sprawdziliśmy 18 października 2026.
Najważniejsze w skrócie
| Co to jest | zabytkowy zamek, obecnie w stanie ruiny |
|---|---|
| Gdzie | wieś Rybnica, powiat karkonoski, przy drodze do Starej Kamienicy, w kierunku zachodnim od Jeleniej Góry |
| Położenie | zalesione skaliste wzgórze; ruiny na skraju wzniesienia odciętego fosą |
| Nazwy | Burg Läusepelz · w katalogu A. Boguszewicza: Reibnitz (Kr. Hirschberg), Laudis Palatium, Lausepelz, Läusepelz |
| Dokumenty Henryka jaworskiego o Rybnicy | 1316 (jeden dokument) · 1345 (dwa dokumenty) |
| Powstanie zamku | relikty wskazują na XV lub XVI w. · tradycja mówi o Karolu IV w drugiej poł. XIV w. |
| Remonty | 1750, 1786 i 1794 r. |
| Opuszczenie | pierwsza poł. XIX w. |
| Co zostało | ściana, zasypane piwnice, szczątkowo detal architektoniczny |
Czy Zamek Rybnica można zwiedzać?
Wiemy, gdzie zamek stoi: we wsi Rybnica, przy drodze do Starej Kamienicy, na zalesionym skalistym wzgórzu w kierunku zachodnim od Jeleniej Góry. Obecnie jest w stanie ruiny.
W źródłach, z których korzystaliśmy, nie potwierdziliśmy, czy ruina jest udostępniona zwiedzającym, kto jest dziś jej właścicielem, ani godzin, cen i kontaktu. Nie potwierdziliśmy tam też adresu, dojazdu, parkingu ani szlaku prowadzącego do ruin. Przed wyjazdem sprawdźcie to sami.
Historia Zamku Rybnica w skrócie
O Rybnicy mówią dokumenty z XIV wieku, ale zachowane relikty wskazują, że zamek powstał w XV lub XVI w. Starsza siedziba rycerska i budowa przez Karola IV to przypuszczenie i tradycja. Opracowanie A. Boguszewicza podaje okres funkcjonowania obiektu jako „XIII (?) w. XIV-XVIII w.”, ze znakiem zapytania przy XIII wieku.
Siedziba rycerska i Henryk Reibnicz (XIII–XIV wiek)
Być może już na przełomie XIII i XIV w. stała tu siedziba rycerska, której właścicielem był Henryk Reibnicz, figurujący w dokumencie księcia Bolka I z 1288 r. Opracowanie A. Boguszewicza ujmuje to ostrożniej: Henryk Reibnicz występuje jako świadek na dokumencie Bolka I z 1288 r., wystawionym w Jeleniej Górze, i niewykluczone, że to on był właścicielem siedziby. Według tego opracowania związek rodu von Reibnitz z Rybnicą, mimo rodzinnej tradycji, rysuje się dość mgliście. Jedynie w wypadku Henryka Reibniza może go sugerować to jednorazowe wystąpienie w roli świadka.
Dokumenty książąt jaworskich (XIV wiek)
Dokument Henryka jaworskiego z 1316 r. mówi o przyznaniu niewymienionej z imienia osobie różnych wolności i wyższego prawa sądowniczego nad Rybnicą. Nazwę wsi zapisano w 1316 r. jako Reibniz. W 1345 r. Rybnica pojawia się na dwóch dokumentach Henryka jaworskiego, tym razem jako Rybenicz. Występuje obok wsi Strupice i Barcinek oraz folwarku w Jeżowie Sudeckim, z których książę nadał rycerzowi Konradowi von Czirnowi swoje dochody, należące do lenna zamkowego w Jeleniej Górze.
Synami Konrada byli Konrad, Mikołaj i Francuzko, odnotowani w latach 1390-1395. W samej Rybnicy poświadczone są dobra Konrada i Mikołaja w 1393 r. Związek Konrada z Rybnicą zamanifestował się w 1394 r. przydomkiem: Conrad von Czyrnen von der Reibnitz genant. Według opracowania A. Boguszewicza być może ten sam Konrad pisał się z Rybnicy, występując jako świadek na dwóch dokumentach z lat 1373-1374.
Tradycja o Karolu IV i nazwa Laudis Palatium (XIV wiek)
Według tradycji, niepotwierdzonej w dokumentach, zamek miał wznieść czeski król Karol IV w drugiej poł. XIV w. Podawane są lata 1364/1365 lub 1369. W tym okresie miała powstać nazwa zamku Laudis Palatium, która z czasem zwulgaryzowała się do postaci Läusepelz. Opracowanie A. Boguszewicza przytacza tę samą tradycję i zapisuje nazwę jako Lausepelz. Tradycja i dokumenty mówią tu dwoma różnymi głosami.
Zamek z reliktów, remonty i opuszczenie (XV–XIX wiek)
Zachowane relikty wskazują, że zamek powstał w XV lub XVI w. Zamek był remontowany w 1750, 1786 i 1794 r. W XVIII w. obiekt rysował się jako czworoboczny, trójkondygnacyjny budynek. W pierwszej poł. XIX w. zamek został opuszczony. Opracowanie A. Boguszewicza wymienia wstępną inwentaryzację zamku z 1984 r. (E. Łużyniecka, Archiwum DWKZ w Jeleniej Górze).
Co zostało z Zamku Rybnica
Zamek jest obecnie w stanie ruiny. Do czasów współczesnych zachowała się ściana, zasypane piwnice oraz szczątkowo detal architektoniczny.
Wzgórze i fosa
Obiekt położony jest na wzgórzu otoczonym przez dolinę. Ruiny zamku znajdują się na skraju wzniesienia odciętego fosą. Według opracowania A. Boguszewicza może pierwotne założenie było rozleglejsze i sięgało szerokiego plateau na wschód od fosy.
Ściana, piwnice i detal
Z budowli zachowała się ściana i zasypane piwnice, a detal architektoniczny przetrwał tylko szczątkowo.
Dawny budynek (XVIII wiek)
Zamek był trójkondygnacyjną budowlą na planie prostokąta o wymiarach ok. 24 x 13 m, z wysuniętym ryzalitem baszty alkierzowej w narożniku północno-wschodnim. Mury wzniesiono z kamienia z dodatkiem cegły, budowla nie miała muru obronnego, a nakrywał ją wysoki dach dwuspadowy. Pierwotny wygląd zamku przedstawiono na rycinach pochodzących z XVIII wieku.
Co połączyć w jednym wyjeździe
- Zamek w Starej Kamienicy: zabytkowy zamek z XVI w. (niem. Schloss Alt Kemnitz) we wsi Stara Kamienica w powiecie karkonoskim. Zamek w Rybnicy stoi przy drodze do Starej Kamienicy.
- Zamek Chojnik: zabytkowy zamek (niem. Kynast) na szczycie góry Chojnik w Karkonoszach, nieopodal Jeleniej Góry-Sobieszowa.
- Pałac Schaffgotschów w Cieplicach: zabytkowy pałac w centrum uzdrowiska Cieplice-Zdrój w Jeleniej Górze.
- Pałac w Sobieszowie: zabytkowy pałac w Jeleniej Górze, w środkowej części Sobieszowa, przy drodze do Piechowic.
Od siebie dopisujemy osobny wyjazd:
- Zamek Świny: zamek, który prowadzimy sami, w sercu Pogórza Kaczawskiego — 2,5 km od Bolkowa. Od 2016 roku trwa odbudowa (godziny i ceny, sprawdzone 27 września 2026).
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie leży Zamek Rybnica?
We wsi Rybnica w powiecie karkonoskim, przy drodze do Starej Kamienicy, na zalesionym skalistym wzgórzu w kierunku zachodnim od Jeleniej Góry.
Czy Zamek Rybnica można zwiedzać?
W źródłach, z których korzystaliśmy, nie potwierdziliśmy, czy ruina jest udostępniona zwiedzającym, ani godzin, cen i dojazdu. Wiemy, że zamek jest obecnie w stanie ruiny.
Kiedy powstał Zamek Rybnica?
Zachowane relikty wskazują, że zamek powstał w XV lub XVI w. Być może już na przełomie XIII i XIV w. stała tu siedziba rycerska, a Rybnica pojawia się w dokumentach z 1316 i 1345 r.
Czy Zamek Rybnica zbudował Karol IV?
Tak mówi tradycja, niepotwierdzona w dokumentach: zamek miał wznieść czeski król Karol IV w drugiej poł. XIV w. (w 1364/1365 lub 1369 r.).
Skąd nazwa Läusepelz?
Według tradycji w drugiej poł. XIV w. miała powstać nazwa zamku Laudis Palatium, która z czasem zwulgaryzowała się do postaci Läusepelz.
Co zostało z Zamku Rybnica?
Ściana, zasypane piwnice oraz szczątkowo detal architektoniczny. Ruiny znajdują się na skraju wzniesienia odciętego fosą.
Jak wyglądał Zamek Rybnica?
Był trójkondygnacyjną budowlą na planie prostokąta o wymiarach ok. 24 x 13 m, z wysuniętym ryzalitem baszty alkierzowej, z murami z kamienia z dodatkiem cegły i wysokim dachem dwuspadowym. Remontowano go w 1750, 1786 i 1794 r., a w pierwszej poł. XIX w. opuszczono.
Położenie, historię i stan ruin sprawdziliśmy 18 października 2026.