Pałac w Muchowie

Pałac w Muchowie to zabytkowy pałac z około 1910 roku we wsi Muchów w gminie Męcinka, w powiecie jaworskim, otoczony parkiem i wpisany razem z nim do rejestru zabytków. Stoi poza wsią, na zachód od głównej drogi. Według serwisu Pałace Śląska (opracowanie z maja 2026) pałac jest własnością powiatu jaworskiego, od kilku lat jest nieużytkowany i opuszczony.

Planujecie wycieczkę do Muchowa? Poniżej zebraliśmy najważniejsze informacje o tym, czy pałac można zwiedzać, o dojeździe, historii pałacu i okolicy, żeby łatwiej było wam zaplanować wyjazd.

Położenie, historię i stan pałacu sprawdziliśmy 19 października 2026.

---

Najważniejsze w skrócie

---

Czy pałac w Muchowie można zwiedzać?

Według serwisu Pałace Śląska (maj 2026) zabytek od kilku lat jest nieużytkowany i opuszczony, przeznaczony na sprzedaż, a mimo kilku prób sprzedaży pozostaje własnością powiatu jaworskiego. Godzin i zasad zwiedzania nie podajemy. Wcześniej, przez długi czas, samorząd utrzymywał w budynku Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy i można było w nim wynająć nocleg. Park przy pałacu był ogrodzony (ogłoszenie z 30.12.2020). Nie zachęcamy do wchodzenia na teren.

Sprzedaż w 2023 roku

Według ogłoszenia powiatu jaworskiego z 5.01.2023 r. przetarg na sprzedaż nieruchomości miał się odbyć 15.03.2023 r. o godz. 12:00 w budynku Starostwa Powiatowego w Jaworze, w sali konferencyjnej na I piętrze. Cena wywoławcza wynosiła 5 500 000,00 zł. Wyniku tego przetargu nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy. Najnowsza informacja, jaką mamy, to opracowanie Pałaców Śląska z maja 2026: budynek pozostaje własnością powiatu.

To samo ogłoszenie z 5.01.2023 r. opisuje nieruchomość: działka nr 79 o powierzchni 1,7368 ha, powierzchnia zabudowy budynku 673,40 m2, powierzchnia użytkowa 1256,79 m2. Plan zagospodarowania gminy Męcinka oznacza część działki symbolem N2UT, czyli teren istniejącej zabudowy usług turystyki, hotelarstwa i gastronomii, a część symbolem ZL, czyli teren lasów. Działka leży w Parku Krajobrazowym „Chełmy” i w strefie „A” ochrony konserwatorskiej.

Próba dzierżawy w latach 2020–2021

Według ogłoszenia z 30.12.2020 r. obiekt był własnością Powiatu Jaworskiego, w trwałym zarządzie Powiatowego Zespołu Schronisk Młodzieżowych w Jaworze. Dyrektor tego zespołu ogłosił przetarg pisemny nieograniczony na dzierżawę zespołu pałacowo-parkowego na okres 25 lat (działka nr 79 o łącznej powierzchni 1,71 ha). Oferty należało złożyć do dnia 29.01.2021 do godz. 10:00. Według informacji dyrektora PZSM w Jaworze w BIP z 6.04.2021 r. przetarg zamknięto bez wyboru którejkolwiek z ofert, bo Zarząd Powiatu w Jaworze cofnął zgodę na wydzierżawienie nieruchomości w Muchowie na okres powyżej 3 lat.

Jak dotrzeć do Muchowa

Według serwisu Pałace Śląska (maj 2026) Muchów leży około 15 kilometrów na zachód od Jawora. Z miasta prowadzi tu droga wojewódzka nr 365 w kierunku Świerzawy, która przebiega przez Muchów. Pałac stoi poza wsią, na zachód od głównej drogi. Dokładną lokalizację serwis podaje we współrzędnych: 51.02147972364062, 16.01808718162305.

---

Historia pałacu w Muchowie w skrócie

Historię majątku i pałacu opisuje serwis Pałace Śląska w opracowaniu z maja 2026. Wieś jest dużo starsza od pałacu: w średniowieczu należała do cystersów, potem do kolejnych rodów, a pałac stanął dopiero na początku XX wieku.

Wieś cystersów (od XIII wieku)

Miejscowość wzmiankowano w 1203 r. pod nazwą Muchovo. Nazwa wsi pochodzi od polskiej nazwy owada muchy. W 1283 roku książę Henryk V Legnicki podarował cystersom z Lubiąża ziemię i część lasu w Pomocnem. Wieś była własnością cystersów, słynęła w średniowieczu z rybactwa stawowego i łowiectwa.

Schweinichenowie i kolejni właściciele (XVII–XIX wiek)

Od 1637 roku wieś była własnością rodziny von Schweinichen, a następnie rodziny von Vogten. Istnienie dworu w Muchowie odnotowano w opisach miejscowości w 1830 i 1845 r. W latach 1857-1883 włości należały do księcia Petera von Oldenburga.

Pałac Sprengerów (1883–1945)

Od 1883 r. do 1945 r. majątek był własnością rodu von Sprenger z Małuszowa. Około 1910 r. von Sprenger wybudował w Muchowie nowy pałac. Siedziba rodu Sprenger znajdowała się w Małuszowie, dlatego pałac w Muchowie nie odgrywał większej roli. W 1930 r. budynek wykorzystywano jako dom wypoczynkowy dla matek, a określano go również jako zameczek myśliwski. Ostatnim posiadaczem dóbr był Heinrich Ernst Oswald von Sprenger.

Styl pałacu opisuje się różnie. Pałace Śląska mówią o eklektycznym pałacu nawiązującym do stylu Landhaus. Ogłoszenie Powiatowego Zespołu Schronisk Młodzieżowych w Jaworze (30.12.2020) nazywa go klasycznym pałacem neobarokowym, a ogłoszenie powiatu jaworskiego z 5.01.2023 r. zabytkowym neoklasycznym pałacem, wybudowanym około 1910 r. w technologii tradycyjnej murowanej.

Kombinat, milicja i powiat (po 1945)

Po zakończeniu drugiej wojny światowej majątek został znacjonalizowany. Pałac z folwarkiem przekazano w użytkowanie Legnickiemu Kombinatowi Rolnemu, pod którego zarządem dawna rezydencja została zaniedbana. W 1979 r. pałac przekazano Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w Legnicy, a w budynku prowadzono prace remontowe i adaptacyjne na ośrodek wypoczynkowy.

W 2010 r. pałac i park wpisano do rejestru zabytków (pałac nr rej. A/1714 z 12.03.2010 r., park nr rej. A/4050 z 2.11.2010 r.). Według ogłoszenia z 30.12.2020 r. w roku 2013 obiekt został zaadoptowany na potrzeby noclegowo-usługowe, a od 2019 r. posiada certyfikat Geoparku Krainy Wygasłych Wulkanów. W 2010 r. autorka bloga MajkaD pisała, że w pałacu mieści się Powiatowy Zespół Schronisk Młodzieżowych w Jaworze oraz Centrum Edukacji Ekologicznej i Wulkanizmu – Pałacyk w Muchowie. Dalsze lata to próby dzierżawy i sprzedaży, opisane wyżej.

---

Co zobaczyć w Muchowie

Bryła pałacu

Pałac to budynek murowany na planie prostokąta, dwukondygnacyjny, z użytkowym poddaszem pod dachem mansardowym z lukarnami. Wejście główne umieszczone jest w podcieniu zwieńczonym tarasem, a w narożach fasady są ryzality: pięcioboczny i kolisty. Rezydencję wystawiono na niewielkim wzniesieniu górującym nad Muchowem, w pewnym oddaleniu od starego folwarku, z którego prowadziła do niej aleja kasztanowa.

Wnętrza w dawnych opisach

Według ogłoszenia powiatu z 5.01.2023 r. na parterze był hall z zabytkowym kominkiem. W 2010 r. autorka bloga MajkaD pisała, że w holu, salach parteru, korytarzach pierwszego piętra i poddasza zachował się jednolity wystrój stolarski, a wewnątrz jest piec kaflowy przywieziony z pałacu Nostizów w Luboradzu. Za ciekawostkę uznała ogrzewanie piecem, w którym medium jest powietrze: świeże powietrze po ogrzaniu w piecu rozprowadzano do każdego pomieszczenia osobnym przewodem.

Park i staw

Pałac otacza park liczący prawie 3,5 ha, założony na początku XX w., a w parku jest staw o powierzchni 1,77 ha. Według ogłoszenia z 30.12.2020 r. w ogrodzonym parku były tablice edukacyjne i słupki, wiata turystyczna ze sceną, stojaki na rowery, plac zabaw, boisko do piłki siatkowej, ścieżki piesze i pole namiotowe.

Starszy dwór i lipa przy folwarku

Na folwarku stoi często niezauważany budynek. Pałace Śląska uznają go za zapewne starszy dwór, zastąpiony około 1910 r. przez pałac Sprengerów w roli siedziby właścicieli majątku. W sąsiedztwie dawnego dworu na folwarku wznosi się pomnikowa lipa szerokolistna „Anna”, której wiek ocenia się na około 300 lat. Ogłoszenie z 30.12.2020 r. opisuje lipę w bezpośrednim sąsiedztwie inaczej: jako największą rosnącą na Dolnym Śląsku lipę drobnolistną „Księżna Anna”, pomnik przyrody.

Stawy cystersów

Na północny zachód od wsi znajdują się pozostałości po cysterskich stawach rybnych.

---

Co połączyć w jednym wyjeździe

• Czartowska Skała: leży niedaleko wsi w kierunku północno-wschodnim. Według ogłoszenia z 30.12.2020 r. pałac leży w centrum Szlaku Wygasłych Wulkanów, nieopodal stożków wulkanicznych, w tym Czartowskiej Skały (1,5 km).
• Muchowska Kosa: każdego roku w lipcu na podmokłych „Muchowskich łąkach” odbywa się dolnośląska impreza edukacyjno-rekreacyjna „Muchowska Kosa”.
• Pałac w Myśliborzu: pałac z XIX w. we wsi Myślibórz w powiecie jaworskim, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.
• Pałac w Kłonicach: zabytkowy pałac z XVI w. w Kłonicach, w powiecie jaworskim, w gminie Paszowice.
• Zamek w Lipie: zabytkowy zamek we wsi Lipa koło Bolkowa, nad brzegiem Nysy Małej.
• Pałac w Jastrowcu: zabytkowy pałac w Jastrowcu w gminie Bolków.

Od siebie dopisujemy osobny wyjazd:

• Zamek Świny: zamek, który prowadzimy sami, w sercu Pogórza Kaczawskiego — 2,5 km od Bolkowa. Od 2016 roku trwa odbudowa (godziny i ceny, sprawdzone 27 września 2026).

---

Najczęściej zadawane pytania

Czy pałac w Muchowie można zwiedzać?

Według serwisu Pałace Śląska (maj 2026) pałac od kilku lat jest nieużytkowany i opuszczony, a jego właścicielem jest powiat jaworski. Godzin i zasad zwiedzania nie podajemy i nie zachęcamy do wchodzenia na teren.

Kto jest właścicielem pałacu w Muchowie?

Według Pałaców Śląska (maj 2026) powiat jaworski; mimo kilku prób sprzedaży budynek pozostaje jego własnością. Wyniku przetargu z 15.03.2023 r. nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy.

Za ile wystawiono pałac w Muchowie na sprzedaż?

Według ogłoszenia powiatu jaworskiego z 5.01.2023 r. cena wywoławcza wynosiła 5 500 000,00 zł, a przetarg wyznaczono na 15.03.2023 r. w Starostwie Powiatowym w Jaworze.

Kiedy zbudowano pałac w Muchowie?

Około 1910 r., za rodu von Sprenger, który miał majątek od 1883 r. do 1945 r. Styl opisuje się jako eklektyczny w nawiązaniu do stylu Landhaus, neobarokowy albo neoklasyczny.

Czy pałac w Muchowie to siedziba Sprengerów?

Nie. Siedziba rodu Sprenger znajdowała się w Małuszowie, dlatego pałac w Muchowie nie odgrywał większej roli.

Gdzie leży pałac w Muchowie?

We wsi Muchów w gminie Męcinka, powiat jaworski, poza wsią na zachód od głównej drogi. Według Pałaców Śląska (maj 2026) Muchów leży około 15 kilometrów na zachód od Jawora.

Czy w pałacu w Muchowie jest ukryty skarb?

To legenda. Portal Dolnyslaskinfo.pl pisał 10.01.2023, że według legendy z gminy Męcinka po II wojnie światowej ukryto tu skarby III Rzeszy, część w pałacu, a część w parku. Portal dodaje, że nikt skarbu nie znalazł.

---

Położenie, historię i stan pałacu sprawdziliśmy 19 października 2026.

---