Odkrycia · 28 października 2026
Zamek Gryf
Zamek Gryf (niem. Greiffenstein) to ruiny średniowiecznego zamku we wsi Proszówka, na wzgórzu nad drogą Gryfów Śląski – Mirsk.
Zamek Gryf (niem. Greiffenstein) to ruiny średniowiecznego zamku we wsi Proszówka, na wzgórzu nad drogą Gryfów Śląski – Mirsk. Leży 6 km na południe od Gryfowa Śląskiego i 2 km na północny wschód od Mirska. Obecnie jest własnością prywatną. Zasad wstępu na teren ruin nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy.
Planujecie wycieczkę do ruin Zamku Gryf w Proszówce? Poniżej zebraliśmy najważniejsze informacje o zwiedzaniu, dojeździe, historii warowni i o tym, co z niej zostało, żeby łatwiej było wam zaplanować wyjazd.
Położenie, historię i stan ruin sprawdziliśmy 8 października 2026, m.in. w serwisie mapa-turystyczna.pl.
Najważniejsze w skrócie
| Co to jest | ruiny średniowiecznego zamku, w ruinie od częściowej rozbiórki w 1799 r. |
|---|---|
| Gdzie | wieś Proszówka, wzgórze nad drogą Gryfów Śląski – Mirsk (obecnie droga wojewódzka nr 361) |
| Region | Pogórze Izerskie (według mapa-turystyczna.pl) |
| Wysokość | 447 m n.p.m. |
| Odległości | 6 km na południe od Gryfowa Śląskiego, 2 km na północny wschód od Mirska |
| Szlak | zielony szlak turystyczny Lubań – Chobienia przebiega przez ruiny (według mapa-turystyczna.pl) |
| Własność | obecnie prywatna |
| Kto zbudował | fundator niepewny, prawdopodobnie ok. połowy XIII w. |
| Współrzędne | 50.992564, 15.423523 (według mapa-turystyczna.pl) |
Czy Zamek Gryf można zwiedzać?
Zasad wstępu na teren ruin nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy. Zamek jest obecnie własnością prywatną. Oficjalnej strony zamku nie znaleźliśmy, więc nie mamy skąd wziąć godzin ani cen biletów: tych także nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy.
Sam przebieg szlaku niczego tu nie rozstrzyga: szlak na mapie nie mówi, czy na teren zamku wolno wejść.
Jak dotrzeć do Zamku Gryf
Ruiny stoją we wsi Proszówka, na wzgórzu panującym nad drogą Gryfów Śląski – Mirsk, czyli obecną drogą wojewódzką nr 361. Od Gryfowa Śląskiego to 6 km na południe, od Mirska 2 km na północny wschód.
Według mapa-turystyczna.pl przez ruiny zamku Gryf przebiega zielony szlak turystyczny Lubań – Chobienia, a samo miejsce leży w regionie Pogórze Izerskie, pod współrzędnymi 50.992564, 15.423523.
Wzgórze ma wysokość 447 m n.p.m.
Długości i czasu dojścia szlakiem ani parkingu przy ruinach nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy.
Historia Zamku Gryf w skrócie
Piastowski początek. Zamek powstał prawdopodobnie około połowy XIII wieku. Fundator nie jest pewny: mógł nim być rycerz Wittegon von Kamenz, a jego siedzibę szybko przejęli Piastowie śląscy. Według tradycji stanął na miejscu wcześniejszego obiektu. Pewne świadectwo istnienia zamku pochodzi z około 1305 roku. Do 1354 roku zamek był w rękach książęcych, później przeszedł do króla czeskiego Wacława IV, który oddał go rycerzowi Benešowi z Choustníka.
Schaffgotschowie. W 1400 roku zamek zastawiono Gotschemu Schoffowi II, który przejął go na stałe w 1418 roku; ród Schaffgotschów władał Gryfem do końca II wojny światowej. W 1526 Urlich von Schaffgotsch (zm. 1543) rozpoczął przebudowę zamku, a w 1546 roku, za Hansa von Schaffgotscha, prowadzono prace fortyfikacyjne, najpewniej rozbudowę umocnień wokół zamku dolnego. W XVI i XVII wieku zamek był powiększany i umacniany, między innymi przez dodawanie attyk do zamku górnego oraz rozbudowę zamku dolnego i bramy wjazdowej.
Turniej pod murami. W 1617 Hans Ulrich von Schaffgotsch (1595–1635) urządził pod zamkiem turniej rycerski.
Szwedzi i Prusacy. Szwedzi dwukrotnie oblegali zamek: obronił się w 1640 roku, a w 1645 roku został zdobyty po czterodniowym ostrzale artylerii: obrońca zamku Christoph Leopold von Schaffgotsch (1623–1703) musiał się poddać. W 1745 r. zamek zajęły wojska pruskie. W 1778 r. był już silną twierdzą.
Rozbiórka. W 1799 r. zamek został częściowo rozebrany na materiał do budowy folwarku usytuowanego poniżej zamku. Od tego czasu Gryf pozostaje w ruinie.
Co zostało z Zamku Gryf
Zachowały się jedynie fragmenty murów obronnych z bramami, resztki kaplicy oraz budynków mieszkalnych i gospodarczych. Zamek składał się z trzech elementów: zamku górnego, zamku średniego i najmłodszego, a zarazem najsłabiej zachowanego zamku dolnego.
Zamek górny
Najwyższą część zamku wzniesiono na planie nieregularnego pięcioboku. Z pierwotnej substancji budowlanej zachowały się mury zamku górnego. To do niego w XVI i XVII wieku dodawano attyki.
Zamek średni
Zamek średni ulokowano na północ od górnego.
Zamek dolny i brama
Zamek dolny zajmował największą, wschodnią część założenia. Jest najmłodszy i zarazem najsłabiej zachowany. Na dolnym przedzamczu zachowały się fragmenty bramy i wieży wjazdowej.
Kaplica i gryf na ścianie
Z kaplicy zostały resztki. Na jednej z jej ścian namalowany był swego czasu wizerunek dużego gryfa; według przekazu od niego pochodzi nazwa zamku.
Co połączyć w jednym wyjeździe
- Gryfów Śląski: zamek leży 6 km na południe od Gryfowa, przy drodze Gryfów Śląski – Mirsk.
- Mirsk: zamek leży 2 km na północny wschód od Mirska.
- Zielony szlak Lubań – Chobienia: według mapa-turystyczna.pl przebiega przez ruiny zamku Gryf.
Od siebie dopisujemy osobny wyjazd:
- Zamek Świny: zamek, który prowadzimy sami, w sercu Pogórza Kaczawskiego — 2,5 km od Bolkowa. Od 2016 roku trwa odbudowa (godziny i ceny, sprawdzone 27 września 2026).
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie leży Zamek Gryf?
We wsi Proszówka, na wzgórzu nad drogą Gryfów Śląski – Mirsk (obecnie droga wojewódzka nr 361). To 6 km na południe od Gryfowa Śląskiego i 2 km na północny wschód od Mirska.
Czy Zamek Gryf można zwiedzać?
Zasad wstępu na teren ruin nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy. Zamek jest obecnie własnością prywatną.
Jaki szlak prowadzi przez ruiny Zamku Gryf?
Według mapa-turystyczna.pl przez ruiny przebiega zielony szlak turystyczny Lubań – Chobienia. Długości i czasu dojścia nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy.
Na jakiej wysokości leży Zamek Gryf?
Zamek stoi na wzgórzu o wysokości 447 m n.p.m.
Kto zbudował Zamek Gryf?
Fundator nie jest pewny. Zamek powstał prawdopodobnie około połowy XIII wieku; mógł go założyć rycerz Wittegon von Kamenz.
Do kogo należał Zamek Gryf?
Do 1354 roku do książąt, później do króla czeskiego Wacława IV, a od przełomu XIV i XV wieku (na stałe od 1418 r.) do końca II wojny światowej do rodu Schaffgotschów. Obecnie jest własnością prywatną.
Dlaczego Zamek Gryf jest ruiną?
W 1799 r. został częściowo rozebrany na materiał do budowy folwarku usytuowanego poniżej zamku i od tego czasu pozostaje w ruinie.
Skąd pochodzi nazwa Zamku Gryf?
Według przekazu od wizerunku dużego gryfa, który był swego czasu namalowany na jednej ze ścian kaplicy.
Region, współrzędne i szlak podajemy według serwisu mapa-turystyczna.pl. Dane sprawdziliśmy 8 października 2026. Oficjalnej strony zamku nie znaleźliśmy.