Odkrycia · 28 października 2026
Zamek Książ Wielki (Mirów, małopolskie)
Pałac Mirów to rezydencja Myszkowskich zbudowana w XVI wieku w Książu Wielkim i częściowo nadbudowana w XIX wieku.
Pałac Mirów to rezydencja Myszkowskich zbudowana w XVI wieku w Książu Wielkim i częściowo nadbudowana w XIX wieku. Szukacie go pewnie jako zamku w Książu Wielkim albo zamku na Mirowie, ale źródło nazywa go pałacem. Budynek mieści obecnie Zespół Szkół im. Wincentego Witosa oraz Zespół Szkół Rolniczych. Zasad wstępu i zwiedzania wnętrz nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy.
Planujecie wycieczkę do Pałacu Mirów w Książu Wielkim? Poniżej zebraliśmy najważniejsze informacje o jego historii i architekturze oraz o tym, co wiemy o zwiedzaniu, żeby łatwiej było wam zaplanować wyjazd.
Informacje sprawdziliśmy 8 października 2026. Ze strony oficjalnej obiektu nie korzystaliśmy.
Najważniejsze w skrócie
| Co to jest | renesansowa rezydencja Myszkowskich, częściowo nadbudowana w XIX wieku |
|---|---|
| Gdzie | Książ Wielki |
| Budowa | lata 1585–1595, projekt przypisywany Santiemu Gucciemu |
| Zleceniodawcy | biskup krakowski Piotr Myszkowski (budowę rozpoczął w 1585 roku) oraz jego bratanek i spadkobierca Piotr Myszkowski (ukończył ją w 1595 roku) |
| Kolejni właściciele | od 1729 roku rodzina Wielopolskich, do 1945 r. |
| Kto używa dziś | Zespół Szkół im. Wincentego Witosa oraz Zespół Szkół Rolniczych |
| Program zabytkowy | Szlak Renesansu w Małopolsce, realizowany przez Stowarzyszenie Willa Decjusza |
| Zwiedzanie wnętrz, godziny, bilety | nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy |
Czy Pałac Mirów można zwiedzać?
W 1945 r. majątek upaństwowiono, a w 1949 r. w pałacu zorganizowano szkołę; budynek jest użytkowany na cele szkolne. Obecnie mieści Zespół Szkół im. Wincentego Witosa oraz Zespół Szkół Rolniczych. Budynek służy uczniom. Dlatego o wejście zapytajcie sami, zanim ruszycie w drogę.
W źródłach, z których korzystaliśmy, nie potwierdziliśmy:
- zasad wstępu i zwiedzania wnętrz,
- godzin i biletów,
- kontaktu,
- parkingu i dojazdu,
- obecnego właściciela,
- stanu technicznego budynku.
Pałac jest jednym z zabytków objętych programem Szlak Renesansu w Małopolsce, realizowanym przez Stowarzyszenie Willa Decjusza.
Historia Pałacu Mirów w skrócie
Pałac wzniesiono w latach 1585–1595; jako projektanta wskazuje się florenckiego rzeźbiarza i architekta Santiego Gucciego (według najnowszego opracowania naukowego był nim zapewne Gucci, a duży wpływ na kształt rezydencji miał sam fundator, biskup Piotr Myszkowski).
Myszkowscy. Budowę rozpoczął w 1585 roku biskup krakowski Piotr Myszkowski; po jego śmierci w 1591 roku prace kontynuował bratanek i spadkobierca Piotr Myszkowski, który ukończył je w 1595 roku. Od 1601 roku istniała Ordynacja Pińczowska, a pałac „Na Mirowie” pełnił funkcję jednej z jej głównych siedzib. Nazwa wywodziła się od starszej siedziby Myszkowskich w Mirowie.
Wielopolscy. W roku 1729, po wymarciu Myszkowskich, majątek przeszedł w ręce rodziny Wielopolskich. W 1780 roku Franciszek Wielopolski zmodernizował pałac; powstały wtedy nowe, późnobarokowe szczyty ryzalitów, a prace prowadził krakowski architekt Józef Le Brun. Wtedy także część okien zyskała wykrój półkolisty.
Przebudowa XIX-wieczna. W latach 1841–1846, na zlecenie Aleksandra Wielopolskiego, według projektu berlińskiego architekta Friedricha Augusta Stülera (nadzór: Karol Kremer) rozebrano szczyty ryzalitów z XVIII wieku i nadbudowano ryzalit o neogotycką kondygnację z krenelażem. Z większego, neogotyckiego zamysłu zrealizowano tylko tę nadbudowę.
Szkoła. Pałac był w rękach Wielopolskich do 1945 r. W 1949 r. zorganizowano w nim szkołę. Według najnowszego opracowania naukowego budynek nie ucierpiał w czasie wojny poważniej (część opracowań mówi o zniszczeniach wojennych i remoncie po nich); większe prace remontowe prowadzono w latach 1955–1961 i 1982–1984.
Co zobaczyć w opisie Pałacu Mirów
Część zdań dotyczy stanu dawnego i tak je zapisujemy.
Plan i bryła
Pałac zbudowano na planie prostokąta z ryzalitami na osi obu elewacji; w jednym z bocznych ryzalitów mieści się XVI-wieczna klatka schodowa. Całe założenie, którego centralną częścią jest pałac, oparto na osi wytyczonej na linii wschód-zachód, która biegła w kierunku kościoła augustianów w Książu.
Rustyka i herb Jastrzębiec
Parter i I piętro pokrywa jednolite kamienne boniowanie diamentowe. Obramienia okienne dekorowane są herbem Jastrzębiec, którym posługiwali się Myszkowscy.
Szczyty renesansowe
Pierwotnie pałac prawdopodobnie zwieńczały renesansowe szczyty, podobne do zachowanych nad pawilonami bocznymi.
Neogotycki ryzalit
Ryzalit nadbudowano o kolejną kondygnację w stylu neogotyckim z krenelażem przy przebudowie z lat 1841–1846. Rozebrano wtedy szczyty ryzalitów z XVIII wieku.
Taras, kaplica i biblioteka
Obiekt pałacowy wraz z kaplicą i biblioteką znajdował się na wydłużonym prostokątnym tarasie, zakończonym parą bastionów na zachodnich narożnikach od strony miasta.
Ogród, którego już nie ma
Na zboczu w kierunku miasta ukształtowano geometryczny ogród z układem tarasów. Jest to ogród nieistniejący.
Co połączyć w jednym wyjeździe
Odległości między nimi źródło nie podaje.
- Kościół augustianów w Książu: w jego kierunku biegła oś założenia pałacowego.
- Mirów: starsza siedziba Myszkowskich, od której wywodziła się nazwa pałacu „Na Mirowie”.
- Szlak Renesansu w Małopolsce: program realizowany przez Stowarzyszenie Willa Decjusza; pałac jest jednym z objętych nim zabytków.
Od siebie dopisujemy osobny wyjazd:
- Zamek Świny: zamek, który prowadzimy sami, w sercu Pogórza Kaczawskiego — 2,5 km od Bolkowa. Od 2016 roku trwa odbudowa (godziny i ceny, sprawdzone 27 września 2026).
Najczęściej zadawane pytania
Czy w Książu Wielkim jest zamek?
Budowla szukana jako zamek na Mirowie to Pałac Mirów, rezydencja Myszkowskich zbudowana w XVI wieku i częściowo nadbudowana w XIX wieku.
Kto zbudował Pałac Mirów w Książu Wielkim?
Pałac wzniesiono w latach 1585–1595 z fundacji biskupa Piotra Myszkowskiego; projektantem był zapewne Santi Gucci. Budowę rozpoczął biskup krakowski Piotr Myszkowski, a po jego śmierci w 1591 roku ukończył ją bratanek i spadkobierca Piotr Myszkowski.
Skąd nazwa „Na Mirowie”?
Nazwa wywodziła się od starszej siedziby Myszkowskich w Mirowie.
Co mieści się dziś w Pałacu Mirów?
Pałac obecnie mieści Zespół Szkół im. Wincentego Witosa oraz Zespół Szkół Rolniczych. Na cele szkolne jest użytkowany od 1949 r.
Czy Pałac Mirów można zwiedzać w środku?
Zasad wstępu i zwiedzania wnętrz, godzin ani biletów nie potwierdziliśmy w źródłach, z których korzystaliśmy. Budynek jest użytkowany na cele szkolne.
Do kogo należał pałac po Myszkowskich?
W roku 1729, po wymarciu Myszkowskich, majątek przeszedł w ręce rodziny Wielopolskich. Pałac był w ich rękach do 1945 r.
Skąd neogotycka nadbudowa z krenelażem?
Pochodzi z przebudowy z lat 1841–1846, zleconej przez Aleksandra Wielopolskiego wg projektu architekta berlińskiego Friedricha Augusta Stülera, pod nadzorem architekta Karola Kremera.
Informacje sprawdziliśmy 8 października 2026. Ze strony oficjalnej obiektu nie korzystaliśmy.